Strasmore Research
शिक्षण Matt Connorद्वारे Matt Connor · अपडेटेड 2026-08-08

Stock Splitचा Optionsवर काय परिणाम होतो

Stock splitमुळे तुमचे options आपोआप समायोजित होतात. Strike price आणि 100 शेअर्सच्या deliverableमध्ये काय बदलते, तसेच गणित कधी गुंतागुंतीचे होते ते जाणून घ्या.

Stock splitमुळे तुमच्या optionsचे मूल्य बदलत नाही. अमेरिकेतील प्रत्येक listed option जारी करणारी clearing house, Options Clearing Corporation, splitच्या तारखेला प्रत्येक open contractमध्ये समायोजन करते. हे समायोजन केवळ अंकगणितीय असते: contract exercise करण्यासाठी लागणारी डॉलर रक्कम आणि त्यामागील शेअर्सची संख्या यांचे एकत्रित मूल्य सुरुवातीच्या पातळीवरच राहते. बदलतो तो contractचा आकार. मात्र split ratiosच्या एका वर्गामुळे हा आकार इतका बदलतो की प्रत्येक option chain गृहीत धरत असलेली 100 शेअर्सची प्रथा मोडते.

तुमच्या optionsचे 4-for-1 stock splitमध्ये काय होते

सोप्या परिस्थितीपासून सुरुवात करूया. हीच पद्धत बहुतेक मोठ्या कंपन्यांच्या splitsना लागू होते. 4-for-1 splitमध्ये प्रत्येक held shareमागे चार shares मिळतात आणि split लागू होण्याच्या सकाळी share price एक-चतुर्थांश होते. Option contractमधील तीन बाबी एकाच वेळी बदलतात:

  • Strike priceला 4ने भागले जाते.
  • Held contractsची संख्या 4ने गुणली जाते.
  • प्रत्येक contractमागील deliverable 100 sharesच राहतात आणि ticker तोच असतो.

याचे काल्पनिक उदाहरण पाहूया. $220च्या stockवर $200 strike असलेला एक call, $55च्या stockवर $50 strike असलेल्या चार callsमध्ये बदलतो. मूळ contract exercise करण्यासाठी 100 sharesसाठी $20,000 द्यावे लागत होते. सर्व चार adjusted contracts exercise करण्यासाठी 400 sharesसाठी $20,000 द्यावे लागतात. Splitनंतरचे 400 shares कंपनीवरील हक्काच्या दृष्टीने splitपूर्वीच्या 100 sharesइतकेच असतात. Adjustmentच्या वेळी कोणालाही नफा किंवा तोटा होत नाही.

2-for-1 आणि 10-for-1 यांसह प्रत्येक पूर्णांक ratio याच पद्धतीने लागू होतो. त्यानंतरची option chain नेहमीसारखी दिसते: round strikes, 100-share contracts आणि unchanged symbol. Standard stock splitमुळे options positionमध्ये कोणतीही कृती करण्याची गरज राहत नाही. त्यानंतर stockची कामगिरी हा contractचे काय होते यापेक्षा वेगळा प्रश्न आहे.

विभाजन किती वेळा options marketपर्यंत पोहोचतात?

US marketमध्ये दरवर्षी stock splits दोन्ही दिशांनी होतात.

क्वेरीवर्षानुसार US स्टॉक स्प्लिट्स: forward आणि reverse संख्यांसह, 2017 ते जुलै 2026
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT toYear(execution_date) AS year,
       countIf(toFloat64(split_to) > toFloat64(split_from)) AS forward_splits,
       countIf(toFloat64(split_to) < toFloat64(split_from)) AS reverse_splits
FROM global_markets.stocks_splits
WHERE execution_date >= toDate('2017-01-01')
  AND execution_date < toDate('2026-08-01')
  AND toFloat64(split_from) > 0
  AND toFloat64(split_to) > 0
GROUP BY year
ORDER BY year
Run this yourself

2025मध्ये नोंदीनुसार 429 forward splits आणि 1038 reverse splits झाले. शेवटचा बिंदू जुलैअखेरपर्यंतच्या 2026चाच समावेश करतो. त्यामुळे तो अपूर्ण वर्ष म्हणून वाचा. आलेखात दर्शविलेल्या 10 वर्षांमध्ये reverse splitsचा स्तंभ सतत भरलेला दिसतो. Reverse splitsमध्येच option contractsचे स्वरूप सर्वाधिक विचित्र दिसते. पुढे काय नियोजित आहे, हे आगामी stock splits येथे पाहता येते.

प्रत्यक्षात कोणते split ratios आढळतात?

Forward splits काही मोजक्या ratiosभोवती केंद्रित असतात आणि ratioनुसार adjustment ठरतो.

क्वेरी2020 पासूनचे सर्वाधिक सामान्य forward स्प्लिट गुणोत्तर आणि प्रत्येक गुणोत्तर करार कसा समायोजित करते
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT concat(toString(toUInt32(split_to)), '-for-', toString(toUInt32(split_from))) AS ratio_label,
       if(modulo(toUInt32(split_to), toUInt32(split_from)) = 0, 'whole number', 'uneven') AS adjustment_style,
       count() AS split_count,
       round(100 * count() / (
           SELECT count()
           FROM global_markets.stocks_splits
           WHERE execution_date >= toDate('2020-01-01')
             AND execution_date < toDate('2026-08-01')
             AND toFloat64(split_to) > toFloat64(split_from)
             AND toFloat64(split_from) > 0
             AND toFloat64(split_from) = round(toFloat64(split_from))
             AND toFloat64(split_to) = round(toFloat64(split_to))
       ), 1) AS share_of_forward_pct
FROM global_markets.stocks_splits
WHERE execution_date >= toDate('2020-01-01')
  AND execution_date < toDate('2026-08-01')
  AND toFloat64(split_to) > toFloat64(split_from)
  AND toFloat64(split_from) > 0
  AND toFloat64(split_from) = round(toFloat64(split_from))
  AND toFloat64(split_to) = round(toFloat64(split_to))
GROUP BY ratio_label, adjustment_style
ORDER BY split_count DESC
LIMIT 10
Run this yourself

2-for-1 हे 407 splitsसह आघाडीवर आहे. 2020 पासून झालेल्या प्रत्येक forward splitपैकी त्यांचा वाटा 27% आहे. त्यानंतर 3-for-1 असून त्यांचा वाटा 14.5% आहे. Adjustment style हा column या दोन प्रकारांमधील फरक स्पष्ट करतो: whole number ratiosमध्ये contractsचे प्रमाण सरळ गुणाकाराने बदलते, तर uneven ratiosमध्ये तसे करता येत नाही. या पानावरील उर्वरित माहिती uneven rowsवर केंद्रित आहे.

3-for-2 split आणि 150 शेअर्सचे deliverable

3-for-2 splitमध्ये प्रत्येक धारण केलेल्या शेअरसाठी 1.5 शेअर्स मिळतात. अर्धा contract अस्तित्वात नसल्यामुळे contractची संख्या बदलत नाही; त्याऐवजी इतर घटकांमध्ये adjustment केली जाते:

  • strike 1.5 ने भागला जातो. $60 strikeचे रूपांतर $40मध्ये, तर $50 strikeचे रूपांतर $33.33मध्ये होते.
  • deliverableमध्ये splitनंतरच्या स्टॉकचे 150 शेअर्स असतात.
  • multiplier 150 होतो. त्यामुळे 2.00 असा quoted premium असलेल्या contractची किंमत $200ऐवजी $300 होते.

हिशोब तरीही जुळतो. Splitपूर्वी 100 शेअर्सवर $60 strikeनुसार exercise करण्यासाठी $6,000 लागतात. Splitनंतर 150 शेअर्सवर $40 strikeनुसारही रक्कम $6,000च राहते. धारकाची आर्थिक स्थिती बदलत नाही. मात्र listing आता अपरिचित दिसते: $33.33सारखा अपारंपरिक strike, 150 ने गुणला जाणारा premium आणि बदललेला symbol. Adjusted contracts, XYZच्या जागी XYZ1सारख्या क्रमांकित rootखाली trade होतात. त्या नावाची option chain उघडणाऱ्या व्यक्तीला परिचित असलेल्या contractपेक्षा वेगळ्या अटी असलेला contract दिसतो.

नंतर एका कराराखाली किती शेअर्स येतात

पूर्णपणे भाग न जाणारे प्रत्येक गुणोत्तर deliverableचे पुनर्निर्धारण करते. खालील तक्त्यात 2020पासूनचे सर्वाधिक प्रचलित असमान forward ratios आणि सर्वाधिक प्रचलित reverse ratios घेतले आहेत. त्यानंतर adjustment लागू झाल्यावर 100 शेअर्सच्या एका कराराखाली किती शेअर्स येतात, याची गणना केली आहे.

क्वेरीपूर्णांक नसलेल्या स्प्लिट गुणोत्तरानंतर 100 शेअर्सचा एक करार कशासाठी आहे, 2020 ते जुलै 2026
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
WITH ratio_counts AS (
    SELECT concat(toString(toUInt32(split_to)), '-for-', toString(toUInt32(split_from))) AS ratio_label,
           if(toFloat64(split_to) > toFloat64(split_from), 'forward split', 'reverse split') AS direction,
           round(100 * toFloat64(split_to) / toFloat64(split_from), 2) AS shares_per_contract_after,
           count() AS split_count
    FROM global_markets.stocks_splits
    WHERE execution_date >= toDate('2020-01-01')
      AND execution_date < toDate('2026-08-01')
      AND toFloat64(split_from) > 0
      AND toFloat64(split_to) > 0
      AND toFloat64(split_from) = round(toFloat64(split_from))
      AND toFloat64(split_to) = round(toFloat64(split_to))
      AND modulo(toUInt32(split_to), toUInt32(split_from)) != 0
    GROUP BY ratio_label, direction, shares_per_contract_after
),
ranked AS (
    SELECT ratio_label,
           direction,
           shares_per_contract_after,
           split_count,
           row_number() OVER (PARTITION BY direction ORDER BY split_count DESC) AS rank_in_direction
    FROM ratio_counts
)
SELECT ratio_label,
       direction,
       split_count,
       shares_per_contract_after
FROM ranked
WHERE rank_in_direction <= 5
ORDER BY shares_per_contract_after DESC
Run this yourself

त्या स्तंभातील फरक हा महत्त्वाचा मुद्दा स्पष्ट करतो. वरच्या बाजूला, 3-for-2 एका कराराखाली 150 शेअर्स ठेवते. खालच्या बाजूला, 1-for-20 एका कराराखाली 5 शेअर्स ठेवते. position lineमध्ये एक करार असे लिहिलेले असले, तरी त्या स्तंभातील कोणताही आकडा त्याचा अर्थ असू शकतो. नेमके कोणते प्रमाण लागू होईल, हे केवळ adjustment memo ठरवते.

रिव्हर्स स्प्लिटची प्रक्रिया उलट दिशेने चालते

रिव्हर्स स्प्लिटचे समायोजन वेगळ्या पद्धतीने केले जाते आणि याच फरकामुळे गुंतवणूकदारांची दिशाभूल होते. 1-for-10 रिव्हर्स स्प्लिटमध्ये strike price बदलला जात नाही, contract count बदलला जात नाही, 100 multiplier कायम राहतो आणि deliverable 10 शेअर्सपर्यंत कमी केला जातो.

$0.50 वर असलेल्या शेअरचा आणि $0.50 strike असलेल्या contractsचा विचार करा. एकत्रीकरणानंतर शेअर जवळपास $5.00 वर व्यवहार करतो आणि contractमध्ये अजूनही $0.50 strike दिसतो; मात्र आता तो 10 शेअर्सचा समावेश करतो. Exercise करण्यासाठी 100 multiplierनुसार $0.50 × 100, म्हणजे $50, खर्च येतो आणि सुमारे $50 मूल्याचे 10 शेअर्स मिळतात. मूल्य बदललेले नसते. मात्र स्क्रीनवर $5.00 किंमत असलेल्या शेअरसमोर $0.50 strike दिसतो. त्यामुळे तो deeply in-the-money call असल्यासारखा वाटतो, पण प्रत्यक्षात तसे नसते. रिव्हर्स स्टॉक स्प्लिटबाबत होणारा हा सर्वात सामान्य गैरसमज आहे.

समायोजन कोण ठरवते

समायोजन बाजार किंवा तुमचा broker ठरवत नाही. Listing options exchangesमधून निवडलेले आणि OCCच्या एका प्रतिनिधीचा समावेश असलेले adjustment panel प्रत्येक corporate actionसाठी अटी ठरवते. त्यानंतर OCC एक information memo प्रकाशित करते. त्यात security, ratio, effective date, new deliverable, new multiplier, strike divisor आणि new option symbol नमूद केलेले असतात. Brokers या अटी लागू करतात आणि positionsची माहिती रातोरात update होते. हा memo effective dateपूर्वी सार्वजनिक केला जातो. Exact deliverableची व्याख्या करणारा तोच एकमेव दस्तऐवज असतो.

विशेष रोख लाभांशांसाठीही हीच यंत्रणा वापरली जाते

सामान्य तिमाही लाभांशामुळे कराराच्या अटींमध्ये कधीही समायोजन केले जात नाही. Option pricingमध्ये अपेक्षित लाभांशाचा प्रवाह आधीच समाविष्ट असतो. त्यामुळे ex-dividend date उलटून गेली तरी कराराच्या अटी अपरिवर्तित राहतात.

विशेष किंवा असाधारण रोख वितरणाकडे वेगळ्या पद्धतीने पाहिले जाते. OCCच्या प्रकाशित रोख लाभांश धोरणानुसार ही मर्यादा प्रति contract $12.50 आहे. Standard 100 share contractमध्ये ती प्रति शेअर 12.5 cents इतकी ठरते. वितरण या मर्यादेइतके किंवा त्यापेक्षा जास्त असल्यास करारात समायोजन केले जाते. Strike कमी केला जाईल की contractमधून मिळणाऱ्या रकमेत रोख रक्कम जोडली जाईल, हे संबंधित memoमध्ये नमूद केलेले असते. वितरणाची रक्कम किती आहे यावर याचा परिणाम किती वेळा होतो हे ठरते. या रकमा समान प्रमाणात वितरित झालेल्या नाहीत.

क्वेरीआकारानुसार एकदाच होणारे रोख वितरण: 2021 पासूनचे पेमेंट्स, टिकर्स आणि मध्यक रक्कम
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT multiIf(toFloat64(cash_amount) >= 5, '$5.00 and up',
               toFloat64(cash_amount) >= 1, '$1.00 to $5.00',
               toFloat64(cash_amount) >= 0.25, '$0.25 to $1.00',
               toFloat64(cash_amount) >= 0.125, '$0.125 to $0.25',
               'under $0.125') AS payout_bucket,
       count() AS payment_count,
       uniqExact(ticker) AS ticker_count,
       round(100 * count() / (
           SELECT count()
           FROM global_markets.stocks_dividends
           WHERE ex_dividend_date >= toDate('2021-01-01')
             AND ex_dividend_date < toDate('2026-08-01')
             AND distribution_type != 'recurring'
             AND toFloat64(cash_amount) > 0
       ), 1) AS share_of_payments_pct,
       round(quantileDeterministic(0.5)(toFloat64(cash_amount), cityHash64(ticker)), 3) AS median_usd
FROM global_markets.stocks_dividends
WHERE ex_dividend_date >= toDate('2021-01-01')
  AND ex_dividend_date < toDate('2026-08-01')
  AND distribution_type != 'recurring'
  AND toFloat64(cash_amount) > 0
GROUP BY payout_bucket
ORDER BY median_usd
Run this yourself

5068 देयके, एकूण रकमेच्या 40.1%, under $0.125 bandमध्ये येतात. ती प्रति contract मर्यादेपेक्षा कमी आहेत. $5.00 and up bandमध्ये 740 tickersवरील 1204 देयके आहेत. त्यांचा median प्रति शेअर $15 आहे. एवढ्या रकमेचे वितरण ex-dateला शेअरमधून लक्षणीय रोख मूल्य बाहेर काढते. कराराच्या अटींमध्येही त्यानुसार बदल होतो. विशेष लाभांश याच घटनेच्या corporate बाजूचे स्पष्टीकरण देते.

समायोजित कराराबाबत तपासण्याच्या दोन गोष्टी

  • तरलता कमी होते. समायोजित मालिकेतील open interest काही काळ टिकून राहतो; मात्र नवीन सहभागी कमी येतात आणि त्यासोबत bid-ask spread रुंदावतो. त्यामुळे position बंद करण्यासाठी ती उघडताना लागलेल्या खर्चापेक्षा जास्त खर्च येऊ शकतो.
  • स्क्रीनवर त्यांची किंमत अनेकदा चुकीची दिसते. अनेक साधने 100 multiplier आणि 100 शेअर्सचा deliverable गृहीत धरतात. त्यामुळे 150 multiplier असलेल्या कराराचा 2.00 quote $300 ऐवजी $200 असा दिसतो. त्या आधारावर मोजलेली कोणतीही टक्केवारीही पृष्ठावर चुकीची दिसते.

एक सवय या दोन्ही चुका टाळते. आधी deliverable, नंतर multiplier आणि त्यानंतर strike वाचा. हा क्रम पाळल्यास समायोजित करार नेहमी स्पष्टपणे समजतो.

स्टॉक split आणि options: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

माझ्याकडे options असताना स्टॉक split झाला तर माझे पैसे कमी होतात का?

नाही. समायोजनामुळे एकूण exercise cost आणि एकूण शेअरवरील हक्क स्थिर राहतात. 4-for-1 splitमध्ये strike price एक-चतुर्थांश होते आणि contractची संख्या चौपट होते. 3-for-2 सारख्या असमान प्रमाणात strike priceला 1.5 ने भाग दिला जातो आणि deliverable 150 शेअर्सपर्यंत वाढतो. समायोजनाच्या वेळी कोणत्याही बाजूला लाभ मिळत नाही.

माझ्या optionवरील strike price स्टॉकच्या किंमतीशी जुळत का नाही?

हे adjusted contractचे लक्षण आहे. Reverse splitनंतर असे सर्वाधिक दिसते. अशा वेळी strike price तसाच ठेवला जातो आणि deliverable कमी केला जातो. 1-for-10 consolidationनंतर स्टॉकची किंमत सुमारे $5.00 असली, तरी $0.50 strike असलेला contract केवळ 10 शेअर्स देतो.

XYZ1 सारख्या option symbolमधील 1चा अर्थ काय?

तो adjusted series दर्शवतो. या seriesचा deliverable किंवा multiplier, standard 100 शेअर्सच्या स्वरूपापेक्षा वेगळा असतो. क्रमांक असलेला root adjusted contractsना त्याच स्टॉकवर नव्याने सूचीबद्ध झालेल्या standard contractsपासून वेगळे ठेवतो. त्या corporate actionसाठी OCCच्या memoमध्ये अचूक अटी दिलेल्या असतात.

नियमित dividendsसाठी optionsचे समायोजन केले जाते का?

नाही. नियमितपणे दिले जाणारे dividends contractsमध्ये बदल घडवत नाहीत. OCCच्या cash dividend धोरणानुसार, प्रति contract $12.50ची मर्यादा पूर्ण करणाऱ्या special किंवा extraordinary distributionsसाठी contractsचे समायोजन केले जाते. 100 शेअर्सच्या contractवर ही रक्कम प्रति शेअर 12.5 cents इतकी होते.


या पानावरील प्रत्येक संख्या filed split आणि distribution recordsवर केलेल्या stored queryमधून घेतली आहे. त्यामागील SQL वाचण्यासाठी panel उघडा किंवा Strasmore terminalवर त्याच screens स्वतः चालवा.