Strasmore Research

कंपन्या dividend वाढ कधी जाहीर करतात

Dividend वाढी दरवर्षी त्याच fiscal महिन्यात एकवटतात. प्रत्येक कंपनी कोणत्या महिन्यात वाढ जाहीर करते, त्या महिन्याची सातत्यता आणि बदल घडवणारे घटक जाणून घ्या.

कंपन्या साधारणतः वार्षिक चक्रानुसार dividend वाढ जाहीर करतात. त्यापैकी बहुतेक कंपन्या दरवर्षी त्याच महिन्यात ही घोषणा करतात. संचालक मंडळाच्या नियोजित बैठकीत नवीन दर मंजूर केला जातो. त्यानंतर कंपनी घोषणा प्रसिद्ध करते आणि पुढील ex-dividend dateला वाढीव रक्कम दिसून येते. पुढील dividend वाढीबाबतच्या प्रश्नाचे प्रामाणिक उत्तर म्हणजे घोषणांच्या इतिहासावर आधारित मूलभूत दर. हे पृष्ठ तो मूलभूत दर तयार करते: बाजाराचे वाढीचे calendar, प्रत्येक dividend वाढवणाऱ्या कंपनीने वापरलेला महिना, त्या महिन्याची सातत्यता आणि त्यात बदल घडवणारे घटक.

खालील प्रत्येक panel global_markets.stocks_dividends मधील दाखल केलेल्या dividend recordचे वाचन करते आणि declaration_date वर आधारित असते. येथे मंडळाचा निर्णय सार्वजनिक झाल्याची तारीख विचारात घेतली जाते; ex-dividend date किंवा pay date नाही. कंपनीची नियमित quarterly cash रक्कम मागील quarterच्या रकमेपेक्षा जास्त असल्यास आणि दोन्ही रकमा सलग एका quarterच्या अंतराने असल्यास ती वाढ म्हणून मोजली जाते.

कंपन्या dividend वाढीची घोषणा कधी करतात?

संपूर्ण बाजारापासून सुरुवात करूया. 2015च्या मध्यापासून नोंद असलेले प्रत्येक नियमित त्रैमासिक dividend देणारे payer, घोषणा झालेल्या calendar monthनुसार क्रमवारीत:

क्वेरीघोषणा महिन्यानुसार लाभांशवाढ: US मध्ये तिमाही भरणारे नियमित लाभांशदाते, जुलै 2015 ते जुलै 2026
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
WITH quarterly AS (
    SELECT ticker,
           ex_dividend_date,
           round(max(toFloat64(cash_amount)), 4) AS amount,
           max(declaration_date) AS declared
    FROM global_markets.stocks_dividends
    WHERE distribution_type = 'recurring'
      AND frequency = 4
      AND cash_amount > 0
      AND declaration_date > toDate('2015-06-30')
      AND ex_dividend_date >= toDate('2015-07-01')
      AND ex_dividend_date <= toDate('2026-07-31')
    GROUP BY ticker, ex_dividend_date
),
stepped AS (
    SELECT ticker,
           declared,
           amount,
           ex_dividend_date,
           lagInFrame(amount, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_amount,
           lagInFrame(ex_dividend_date, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_ex_date
    FROM quarterly
)
SELECT formatDateTimeInJodaSyntax(declared, 'MMM') AS month_label,
       count() AS raises,
       uniqExact(ticker) AS companies
FROM stepped
WHERE prior_amount > 0
  AND amount > prior_amount * 1.005
  AND dateDiff('day', prior_ex_date, ex_dividend_date) BETWEEN 45 AND 200
GROUP BY month_label
ORDER BY raises DESC
Run this yourself

सर्वाधिक घोषणा Jan या महिन्यात होतात. या महिन्यात 1872 कंपन्यांनी 8287 वाढी जाहीर केल्या. त्यानंतर Dec आणि Feb येतात. सर्वात कमी घोषणा Aug या महिन्यात होतात; तरीही या महिन्यात 1428 वाढी झाल्या. सर्व 12 महिन्यांत घोषणा झालेल्या आहेत. त्यामुळे calendar एका कालखंडात केंद्रित नसून असमानपणे पसरलेले आहे.

तोच महिना दरवर्षी का येतो

Dividendचे दर संचालक मंडळ ठरवते आणि मंडळाच्या बैठका जाहीर वेळापत्रकानुसार होतात. बहुतेक US कंपन्या वर्षातून एकदा dividend payoutचा आढावा घेतात. ही बैठक आर्थिक वर्ष संपल्यानंतर किंवा वार्षिक भागधारक बैठकीच्या आसपास होते. वेळापत्रक कायम राहिल्यास हा आढावा दरवर्षी त्याच कालावधीत घेतला जातो.

याला आणखी दोन बाबी कारणीभूत ठरतात. सलग वाढीचा विक्रम कायम ठेवू इच्छिणाऱ्या कंपनीला त्या वर्धापनदिनाची वेळ बदलू न देण्याचे प्रोत्साहन असते. तसेच payment cycle निश्चित असते. तिमाही dividend देणाऱ्या कंपनीकडे वर्षातून चार payment windows असतात. यापैकी साधारणतः एकाच windowमध्ये नवीन दर जाहीर केला जातो. विसंगत दिसणाऱ्या बहुतांश कंपन्यांमागे त्यांचे fiscal calendars असतात. ज्या कंपनीचे आर्थिक वर्ष जूनमध्ये संपते, ती डिसेंबरमध्ये आर्थिक वर्ष संपवणाऱ्या कंपनीपेक्षा वेगळ्या तिमाहीत dividendचा दर ठरवते. त्यामुळे तिचा वाढीचा महिना इतर कंपन्यांच्या तुलनेत एक किंवा दोन तिमाहींनी पुढे किंवा मागे असतो.

प्रत्येक dividend grower कोणता महिना वापरतो?

दीर्घ payout records असलेली बारा परिचित नावे. त्यांच्या dividend वाढी एका महिन्याशी किती घट्टपणे जोडलेल्या आहेत, त्यानुसार क्रमवारी:

क्वेरीकंपनीनुसार नेहमीचा वाढीचा महिना: बारा लाभांशवाढी करणाऱ्या कंपन्या, 2016 पासूनच्या वाढी
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
WITH quarterly AS (
    SELECT ticker,
           ex_dividend_date,
           round(max(toFloat64(cash_amount)), 4) AS amount,
           max(declaration_date) AS declared
    FROM global_markets.stocks_dividends
    WHERE ticker IN ('JNJ','KO','PG','PEP','MCD','WMT','CVX','XOM','MMM','CAT','HD','ADP')
      AND distribution_type = 'recurring'
      AND frequency = 4
      AND cash_amount > 0
      AND declaration_date > toDate('2015-06-30')
      AND ex_dividend_date >= toDate('2015-07-01')
      AND ex_dividend_date <= toDate('2026-07-31')
    GROUP BY ticker, ex_dividend_date
),
stepped AS (
    SELECT ticker,
           declared,
           amount,
           ex_dividend_date,
           lagInFrame(amount, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_amount,
           lagInFrame(ex_dividend_date, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_ex_date
    FROM quarterly
),
raises AS (
    SELECT ticker,
           formatDateTimeInJodaSyntax(declared, 'MMM') AS month_label,
           toMonth(declared) AS month_index
    FROM stepped
    WHERE prior_amount > 0
      AND amount > prior_amount * 1.005
      AND dateDiff('day', prior_ex_date, ex_dividend_date) BETWEEN 45 AND 200
),
per_month AS (
    SELECT ticker,
           month_label,
           month_index,
           count() AS raises_in_month
    FROM raises
    GROUP BY ticker, month_label, month_index
)
SELECT ticker,
       argMax(month_label, raises_in_month * 100 + month_index) AS typical_month,
       sum(raises_in_month) AS raises_total,
       max(raises_in_month) AS raises_in_typical_month,
       round(100 * max(raises_in_month) / sum(raises_in_month)) AS same_month_pct
FROM per_month
GROUP BY ticker
HAVING sum(raises_in_month) >= 5
ORDER BY same_month_pct DESC, raises_total DESC
Run this yourself

HD पॅनेलच्या शीर्षस्थानी आहे: 2016 पासूनच्या त्याच्या 11 पैकी 11 वाढी Feb मध्ये जाहीर झाल्या. हा 100% hit rate आहे. तळाशी, XOM नेहमीच्या Oct महिन्यात 44% वेळा येतो. नेहमीचा महिना हा एका कंपनीसाठी base rate म्हणून पाहा, वेळापत्रक म्हणून नाही. तो एका दशकातील board meetingsमधून दिसणारा नमुना संक्षेपित करतो. अद्याप न झालेल्या निर्णयाबद्दल त्यातून काहीही निष्पन्न होत नाही.

या समूहातील कामाची विभागणी अशी आहे. Dividend growth champions सर्वांत दीर्घ streaks कोणाकडे आहेत हे पाहते, dividend increases and cuts payoutsमध्ये आधी काय घडले ते सांगते, आणि हे पृष्ठ घोषणा कधी होतात याचे उत्तर देते.

महिना किती अचूकपणे जुळतो?

250 ते 480 दिवस आधी झालेल्या दुसऱ्या वाढीनंतर बाजारातील प्रत्येक वाढ घ्या. ही वार्षिक लय आहे. त्यानंतर कॅलेंडर महिना जुळला का, हे तपासा:

क्वेरीमागील वाढीच्या त्याच महिन्यात घोषित केलेल्या वार्षिक वाढींचे प्रमाण, वर्षानुसार
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
WITH quarterly AS (
    SELECT ticker,
           ex_dividend_date,
           round(max(toFloat64(cash_amount)), 4) AS amount,
           max(declaration_date) AS declared
    FROM global_markets.stocks_dividends
    WHERE distribution_type = 'recurring'
      AND frequency = 4
      AND cash_amount > 0
      AND declaration_date > toDate('2015-06-30')
      AND ex_dividend_date >= toDate('2015-07-01')
      AND ex_dividend_date <= toDate('2026-07-31')
    GROUP BY ticker, ex_dividend_date
),
stepped AS (
    SELECT ticker,
           declared,
           amount,
           ex_dividend_date,
           lagInFrame(amount, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_amount,
           lagInFrame(ex_dividend_date, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_ex_date
    FROM quarterly
),
raises AS (
    SELECT ticker, declared
    FROM stepped
    WHERE prior_amount > 0
      AND amount > prior_amount * 1.005
      AND dateDiff('day', prior_ex_date, ex_dividend_date) BETWEEN 45 AND 200
),
chained AS (
    SELECT ticker,
           declared,
           lagInFrame(declared, 1) OVER (PARTITION BY ticker ORDER BY declared ASC
                                         ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_declared
    FROM raises
)
SELECT toYear(declared) AS year,
       uniqExact(ticker) AS companies,
       round(100 * countIf(toMonth(declared) = toMonth(prior_declared)) / count(), 1) AS same_month_pct,
       round(100 * countIf(abs(toInt32(toRelativeMonthNum(declared))
                               - toInt32(toRelativeMonthNum(prior_declared)) - 12) <= 1) / count(), 1) AS within_one_month_pct
FROM chained
WHERE declared >= toDate('2017-01-01')
  AND dateDiff('day', prior_declared, declared) BETWEEN 250 AND 480
GROUP BY year
ORDER BY year
Run this yourself

चार्टमध्ये दाखवलेल्या 10 वर्षांमध्ये, त्याच महिन्यातील वाटा 68.6% मध्ये 2017 आणि 74.5% मध्ये 2026 होता. नंतरचा आकडा 1154 कंपन्यांवर आधारित आहे. एक महिन्याची तफावत मान्य केल्यास 2026 हा आकडा 82.8% पर्यंत वाढतो. शेवटच्या ओळीत जुलै 2026 पर्यंतच्या घोषणा घेतल्या आहेत. या लेखातील प्रत्येक पॅनेलसाठी हीच अंतिम मर्यादा आहे. या श्रेणीतील पुनरावृत्तीचा दर हा मजबूत पूर्वानुमानाधार आहे. तरीही तो केवळ पूर्वानुमानाधारच आहे.

एका कंपनीचे वर्षानुसार वाढीचे कॅलेंडर

Johnson & Johnson ने या कालावधीतील प्रत्येक वर्षी आपला त्रैमासिक दर वाढवला. खालील प्रत्येक ओळीत एक वाढ दाखवली आहे: घोषणा तारीख, त्यापूर्वीचा दर आणि त्यानंतरचा दर.

क्वेरीJNJ लाभांशवाढी: घोषणा तारीख, जुना दर, नवीन दर, 2016 ते 2026
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
WITH quarterly AS (
    SELECT ex_dividend_date,
           round(max(toFloat64(cash_amount)), 4) AS amount,
           max(declaration_date) AS declared
    FROM global_markets.stocks_dividends
    WHERE ticker = 'JNJ'
      AND distribution_type = 'recurring'
      AND frequency = 4
      AND cash_amount > 0
      AND declaration_date > toDate('2015-06-30')
      AND ex_dividend_date >= toDate('2015-07-01')
      AND ex_dividend_date <= toDate('2026-07-31')
    GROUP BY ex_dividend_date
),
stepped AS (
    SELECT declared,
           amount,
           ex_dividend_date,
           lagInFrame(amount, 1) OVER (ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_amount,
           lagInFrame(ex_dividend_date, 1) OVER (ORDER BY ex_dividend_date ASC
                                       ROWS BETWEEN 1 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS prior_ex_date
    FROM quarterly
)
SELECT toYear(declared) AS year,
       formatDateTimeInJodaSyntax(declared, 'MMM d') AS declared_on,
       round(prior_amount, 4) AS old_quarterly_usd,
       round(amount, 4) AS new_quarterly_usd,
       round(100 * (amount / prior_amount - 1), 1) AS raise_pct
FROM stepped
WHERE prior_amount > 0
  AND amount > prior_amount * 1.005
  AND dateDiff('day', prior_ex_date, ex_dividend_date) BETWEEN 45 AND 200
ORDER BY year
Run this yourself

पॅनेलमधील पहिली वाढ Apr 28 रोजी 2016 मध्ये जाहीर झाली. त्यामुळे त्रैमासिक दर $0.75 वरून $0.8 झाला. ही 6.7% इतकी वाढ होती. अलीकडील वाढ Apr 14 रोजी 2026 मध्ये जाहीर झाली. त्यामुळे दर $1.34 पर्यंत वाढला. ही 3.1% इतकी वाढ होती. 11 वाढींच्या या मालिकेच्या दोन्ही टोकांवर वाढीचा दर मध्यम एक-अंकी पातळीवर आहे. प्रौढ वाढीच्या टप्प्यातील कंपनीच्या कॅलेंडरमध्ये साधारणपणे अशीच रचना दिसते. JNJ dividend पृष्ठावर संपूर्ण payment record दिलेला आहे. Verizonच्या वाढीच्या इतिहासात कमी growth rateसह हाच वार्षिक pattern दिसतो.

पॅटर्नमध्ये काय बदल घडवते

चार कारणांमुळे dividend वाढ नेहमीच्या महिन्याऐवजी दुसऱ्या महिन्यात होऊ शकते किंवा त्या वर्षी पूर्णपणे टाळली जाऊ शकते.

  • वितरणावर दबाव असणे. Dividendमुळे कमाईतील बहुतांश भाग खर्च होत असल्यास वार्षिक आढावा वाढीऐवजी रक्कम कायम ठेवण्याचा निर्णय देऊ शकतो. हा cushion कसा मोजला जातो, हे dividend payout ratio पृष्ठावर दाखवले आहे.
  • Merger किंवा spin-off प्रलंबित असणे. Corporate actionsमुळे संचालक मंडळाचे वेळापत्रक आणि शेअर्सची संख्या दोन्ही बदलतात. Deal पूर्ण होईपर्यंत dividend rateचे एक cycle गोठलेले राहू शकते.
  • मागील नोंदीत एखादे वर्ष वगळलेले असणे. मागील वर्षी dividend स्थिर ठेवणाऱ्या कंपनीची वार्षिक मालिका खंडित होते. त्यामुळे पुढील वाढ जुना pattern पुढे नेण्याऐवजी तो पुन्हा सुरू करते.
  • कपात. Dividend cuts हेदेखील त्याच वार्षिक आढाव्यातून ठरतात आणि वाढ ज्या महिन्यांत जाहीर होतात, त्याच महिन्यांत लागू होतात.

Calendarकडे अंदाज म्हणून पाहणाऱ्या प्रत्येकासाठी ही यादी महत्त्वाची आहे. Base rateमुळे संचालक मंडळाने कोणता महिना वापरला आहे, हे समजते. मात्र पुढील निर्णय मंडळ काय घेईल, हे त्यातून समजत नाही. कंपनीने वाढ जाहीर केल्यानंतरच ती प्रत्यक्षात अस्तित्वात येते.

घोषणा तारीख, ex-dividend date आणि pay date

घोषणा म्हणजे अधिकृत जाहीरकळवणी. त्या देयकाचा हक्क मिळवण्यासाठी मालकीची cutoff तारीख म्हणजे ex-dividend date; ती नंतर येते. नोंदवलेल्या डेटावरून या दोन्ही तारखांमध्ये साधारणतः किती अंतर असते हे दिसते.

क्वेरीवर्षानुसार घोषणा नोंद: नियमित लाभांश, संख्या आणि घोषणा ते ex-date दरम्यानचे दिवस
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT toYear(declaration_date) AS year,
       uniqExact(ticker) AS company_count,
       count() AS declaration_count,
       round(100 * countIf(declaration_date <= ex_dividend_date) / count(), 1) AS declared_before_ex_pct,
       round(quantileDeterministic(0.5)(dateDiff('day', declaration_date, ex_dividend_date),
                                        cityHash64(ticker))) AS median_days_declared_to_ex
FROM global_markets.stocks_dividends
WHERE distribution_type = 'recurring'
  AND cash_amount > 0
  AND declaration_date > toDate('2015-12-31')
  AND declaration_date <= toDate('2026-07-31')
  AND ex_dividend_date > toDate('2015-12-31')
GROUP BY year
ORDER BY year
Run this yourself

जुलैपर्यंतच्या अंशतः 2026 वर्षात, 10493 कंपन्यांकडून झालेल्या 29319 नियमित घोषणांची नोंद होती. घोषणा आणि ex-dividend date यांमधील दिवसांचे मध्यक 29 होते. या नोंदींपैकी 100% नोंदींमध्ये घोषणा ex-dateच्या दिवशी किंवा त्यापूर्वी झाली होती. या कालावधीत dividendवाढ जाहीर झालेली असते, पण तिचे देयक अद्याप झालेले नसते. आगामी ex-dividend datesचे कॅलेंडर पुढील दोन आठवड्यांतील cutoff तारखा दाखवते. ex-dividend date मार्गदर्शक संपूर्ण कालक्रम स्पष्ट करते.

वाढ कशी मोजली जाते
  • तुलनेत केवळ तिमाही नियमित रोख dividends समाविष्ट केले जातात (distribution_type = 'recurring', frequency = 4). विशेष आणि एकदाच केलेली वितरणे वगळली जातात.
  • समान ticker आणि ex-dividend dateसाठी vendorच्या डेटामधील duplicate rows एकाच नोंदीत एकत्र केल्या जातात. त्यासाठी जास्तीत जास्त रोख रक्कम घेतली जाते.
  • नवीन रक्कम आधीच्या रकमेपेक्षा अर्ध्या टक्क्याहून अधिक असणे आवश्यक आहे. तसेच दोन्ही ex-dividend datesमध्ये 45 ते 200 दिवसांचे अंतर असावे. यामुळे roundingमधील किरकोळ फरक वगळले जातात आणि नोंदीतील अंतराला वाढ समजले जात नाही.
  • Repeat-rate पॅनेलमध्ये आधीची वाढ 250 ते 480 दिवस आधी झालेली असण्याची अतिरिक्त अट आहे. त्यामुळे वार्षिक चक्रावर असलेल्या कंपन्यांचाच समावेश होतो आणि वर्षातून दोनदा वाढ करणाऱ्या कंपन्या मोजणीतून वगळल्या जातात.
  • प्रत्येक कालावधी जुलै 2015 ते जुलै 2026 असा आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

बहुतेक कंपन्या dividend वाढीची घोषणा कधी करतात?

Jan या कॅलेंडर महिन्यात सर्वाधिक घोषणा झाल्या आहेत. 2015च्या मध्यापासून 1872 कंपन्यांनी केलेल्या 8287 वाढींची नोंद येथे आहे. त्यानंतर Dec आणि Feb येतात. प्रत्येक महिन्यात काही ना काही घोषणा होतात. एखाद्या कंपनीचा महिना बाजाराच्या वेळापत्रकावर नव्हे, तर तिच्या संचालक मंडळाच्या स्वतःच्या कॅलेंडरवर ठरतो.

एखादी कंपनी dividend कधी वाढवेल, हे सांगता येते का?

नाही. मात्र आधारभूत दर मोजता येतो. वार्षिक पद्धतीने वाढ करणाऱ्या कंपन्यांपैकी 74.5% कंपन्यांनी 2026 मध्ये त्यांच्या मागील वाढीच्या त्याच कॅलेंडर महिन्यात घोषणा केली. 82.8% घोषणा मागील वाढीच्या एका महिन्याच्या आत झाल्या. पुनरावृत्तीचा उच्च दर हा केवळ संचालक मंडळाच्या भूतकाळातील निर्णयांचे वर्णन करतो; त्यावरून पुढील घोषणा निश्चितपणे सांगता येत नाही.

Dividend वाढीची घोषणा झाल्यानंतर payment किती काळाने मिळते?

प्रथम घोषणा होते. त्यानंतर ex-dividend date येते. त्यानंतर रोख रक्कम मिळते. 2026 मध्ये नोंदवलेल्या नियमित dividendsसाठी घोषणा ते ex-dividend date यांमधील मध्यक अंतर 29 दिवस होते.

एखादी कंपनी तिच्या नेहमीच्या वाढीच्या महिन्यात वाढ जाहीर करत नाही, याचा अर्थ काय?

याचा अर्थ वार्षिक आढाव्यात अद्याप उच्च दर निश्चित झालेला नाही. त्या वर्षीचा दर कायम ठेवला जाऊ शकतो. त्यानंतर वेगळ्या महिन्यात वाढ होऊ शकते. एखादे वर्ष वाढीशिवाय जाऊ शकते किंवा दर कमी होऊ शकतो. वाढी आणि कपातीचे पृष्ठ बाजारात यापैकी कोणते परिणाम दिसले, याचा मागोवा घेते.

Dividend वाढवणाऱ्या कंपन्या नेहमी वर्षातून एकदाच वाढ करतात का?

बहुतेक कंपन्या तसे करतात. काही कंपन्या एका वर्षात दोनदा वाढ करतात. spin-off किंवा mergerनंतर काही कंपन्या वाढीची वारंवारता बदलतात. सलग वाढींमध्ये 250 ते 480 दिवसांचे अंतर असणे आवश्यक धरल्यामुळे वरील repeat-rate पॅनेल अशा प्रकरणांना वगळते.


येथील प्रत्येक आकडा दाखल केलेल्या dividend घोषणांवरील stored queryमधून घेतला आहे. कोणत्याही पॅनेलमधील SQL उघडा, त्यात तुमच्या tickerची यादी भरा आणि Strasmore terminalवर स्वतःचे कॅलेंडर चालवा.