Hisa zenye P/E ya chini karibu na kiwango cha wiki 52

Hisa zenye P/E ya chini zilizo karibu na viwango vya chini vya wiki 52 zinapatikana pale ambapo vichujio viwili tofauti vinapokutana: uwiano mdogo wa mapato ya nyuma (trailing earnings multiple), na bei iliyo karibu na kiwango cha chini cha masafa yake ya mwaka mmoja. Kichujio hapa chini kinaweka masharti yote mawili kama namba unazoweza kunakili, kinapanga hisa zilizobaki kulingana na umbali wake kutoka kiwango cha chini, na kinaonyesha hoja (query) chini ya kila paneli. Onyo moja la awali: orodha iliyojengwa kwa njia hii mara nyingi hukusanya hisa zinazoporomoka (falling knives) badala ya fursa za bei nafuu, na sehemu ya baadaye inaelezea hesabu zilizopo nyuma yake.

Nini kinachozingatiwa kuwa karibu na kiwango cha chini cha wiki 52

Kiwango cha chini cha wiki 52 ni bei ya chini kabisa ambayo hisa imerekodi katika kipindi cha mwaka mmoja uliopita. Umbali kutoka kiwango hicho hubadilishwa kuwa asilimia: bei ya mwisho ya kufunga ikigawanywa kwa kiwango cha chini cha wiki 52, kisha kutoa moja. Hisa inayofunga kwa 55 dhidi ya kiwango cha chini cha wiki 52 cha 50 iko 10% juu ya kiwango chake cha chini. Hesabu hiyo ndiyo msingi wa upangaji mzima, na mwongozo wetu wa 52-week highs and lows unaelezea masafa hayo kwa undani zaidi.

Uwiano wa P/E, yaani bei ikigawanywa kwa mapato ya kila hisa (EPS) ya miezi kumi na miwili iliyopita, unatokana na jedwali la uwiano wa kila siku stocks_ratios, chanzo kilekile nyuma ya kichujio chetu cha highest dividend yield stocks. Masafa ya bei yanatokana na stocks_daily_aggs, mstari mmoja kwa kila hisa kwa kila kikao.

Vigezo vinne vinafafanua kichujio hiki, na kila kimoja ni cha kuchaguliwa hadi pale kitakapoandikwa:

• umbali kutoka kiwango cha chini cha wiki 52 uwe 10% au chini ya hapo
• P/E ya nyuma iwe zaidi ya sifuri na iwe 15 au chini ya hapo
• mtaji wa soko (market cap) uwe $10 bilioni au zaidi
• wastani wa kiasi cha biashara cha kila siku kiwe hisa 1,000,000 au zaidi

Vigezo viwili vya mwisho vinahakikisha orodha inabaki na majina yenye soko halisi pande zote mbili. Kampuni ya $40 milioni inayofanya biashara ya hisa 20,000 kwa siku inaweza kurekodi uwiano wowote inaotaka.

WITH ratios AS
(
    SELECT
        ticker,
        argMax(price_to_earnings, date) AS pe,
        argMax(market_cap, date)        AS mcap,
        argMax(average_volume, date)    AS adv
    FROM global_markets.stocks_ratios
    WHERE date >= today() - 14
      AND ticker NOT IN ('SPCX')
    GROUP BY ticker
),
band AS
(
    SELECT
        ticker,
        min(low)            AS low_52w,
        argMax(close, date) AS last_close
    FROM global_markets.stocks_daily_aggs
    WHERE date >= today() - 372
      AND ticker NOT IN ('SPCX')
    GROUP BY ticker
)
SELECT
    b.ticker                                                             AS ticker,
    round(toFloat64(b.last_close) / toFloat64(b.low_52w) * 100 - 100, 1) AS pct_above_low,
    round(r.pe, 1)                                                       AS pe_ratio
FROM band AS b
INNER JOIN ratios AS r ON r.ticker = b.ticker
WHERE r.mcap >= 10000000000
  AND r.adv >= 1000000
  AND r.pe > 0
  AND r.pe <= 15
  AND b.low_52w > 0
  AND toFloat64(b.last_close) / toFloat64(b.low_52w) <= 1.10
ORDER BY pct_above_low ASC, b.ticker ASC
LIMIT 15

Paneli inaorodhesha majina 6 yaliyo karibu zaidi na viwango vyake vya chini chini ya vigezo hivyo, yakifikia ukomo wa safu kumi na tano. VICI iko karibu zaidi na sakafu yake kwa 2.3% juu ya bei ya chini kabisa iliyorekodiwa katika mwaka uliopita, kwa uwiano wa nyuma wa 10.5. Katika upande mwingine wa paneli, BRK.B iko 9.7% juu ya kiwango chake cha chini.

Jinsi ya kupanga orodha

Kupanga (sorting) ndiyo hatua ambayo vichujio vingi huruka. Kupanga kwa P/E huweka uwiano unaoonekana kuwa wa bei nafuu zaidi juu na kuficha mahali bei ilipo. Kupanga kwa umbali kutoka kiwango cha chini huweka majina yaliyo karibu na kiwango kipya cha chini juu na kuficha gharama zake. Paneli hupanga kwa kupanda kulingana na umbali na kuweka uwiano katika safu inayofuata, jambo linaloweka ukweli wote katika mstari mmoja. Sare hutatuliwa kwa alfabeti, maelezo ambayo ni muhimu wakati majina kadhaa yanapozungushwa hadi desimali ileile.

Kuzalisha upya orodha hii kunahitaji pembejeo nne: mfululizo wa bei za kufunga za kila siku kwa mwaka mzima, takwimu ya EPS ya nyuma, idadi ya hisa kwa ajili ya mtaji wa soko, na wastani wa kiasi cha biashara. Kila kitu baada ya hapo ni kutoa na kugawanya.

Idadi ya majina yanayopita inategemea mahali vigezo vilipo

Sogeza kigezo kimoja na ukubwa wa orodha utabadilika. Paneli iliyo hapa chini inashikilia viwango vya mtaji wa soko na ukwasi (liquidity) vikiwa havibadiliki, inatembea katika masafa ya umbali kutoka 5% hadi 30%, na kuhesabu majina yanayokidhi vigezo katika viwango viwili vya ukomo wa P/E.

WITH ratios AS
(
    SELECT
        ticker,
        argMax(price_to_earnings, date) AS pe,
        argMax(market_cap, date)        AS mcap,
        argMax(average_volume, date)    AS adv
    FROM global_markets.stocks_ratios
    WHERE date >= today() - 14
      AND ticker NOT IN ('SPCX')
    GROUP BY ticker
),
band AS
(
    SELECT
        ticker,
        min(low)            AS low_52w,
        argMax(close, date) AS last_close
    FROM global_markets.stocks_daily_aggs
    WHERE date >= today() - 372
      AND ticker NOT IN ('SPCX')
    GROUP BY ticker
),
universe AS
(
    SELECT
        b.ticker                                                   AS ticker,
        toFloat64(b.last_close) / toFloat64(b.low_52w) * 100 - 100 AS pct_above_low,
        r.pe                                                       AS pe
    FROM band AS b
    INNER JOIN ratios AS r ON r.ticker = b.ticker
    WHERE r.mcap >= 10000000000
      AND r.adv >= 1000000
      AND r.pe > 0
      AND b.low_52w > 0
)
SELECT
    concat('within ', toString(cutoff), '%')      AS distance_band,
    countIf(pct_above_low <= cutoff AND pe <= 15) AS names_pe_under_15,
    countIf(pct_above_low <= cutoff AND pe <= 25) AS names_pe_under_25
FROM
(
    SELECT
        pct_above_low,
        pe,
        arrayJoin([5, 10, 15, 20, 25, 30]) AS cutoff
    FROM universe
)
GROUP BY cutoff
ORDER BY cutoff

Katika vigezo vya paneli ya kwanza, masafa ya 10% na ukomo wa 15, 7 ya kampuni kubwa (large caps) hukidhi vigezo kwa ujumla. Kaza masafa hadi 5% na 1 hubaki. Yapanue hadi 30% na idadi hufikia 43, wakati kupandisha ukomo hadi 25 katika masafa hayohayo hutoa 137. Hakuna mpangilio hapa ulio sahihi kiobjekti. Hivi ni vigezo, na njia ya uaminifu ya kuchapisha kichujio ni kusema mahali vilipoachwa.

Kiwango cha chini cha wiki 52 ni sakafu inayotembea

Kiwango cha chini chenyewe hutembea. Ni kipimo kinachozunguka, kwa hivyo kiwango cha chini cha zamani huondoka kwenye dirisha kadiri kalenda inavyosonga na sakafu hupanda siku ambayo hakuna kilichotokea kwa hisa hiyo. Kufuatilia jina moja mwezi kwa mwezi hufanya hilo lionekane. Paneli iliyo hapa chini inafuatilia KO, kampuni kubwa ya kawaida, dhidi ya bei ya chini kabisa ya miezi kumi na miwili iliyopita.

SELECT
    formatDateTime(m, '%Y-%m')                                             AS month,
    round(toFloat64(month_close), 2)                                       AS close_price,
    round(toFloat64(trailing_low), 2)                                      AS trailing_12m_low,
    round(toFloat64(month_close) / toFloat64(trailing_low) * 100 - 100, 1) AS pct_above_low
FROM
(
    SELECT
        m,
        month_close,
        min(month_low) OVER (ORDER BY m ASC ROWS BETWEEN 11 PRECEDING AND CURRENT ROW) AS trailing_low
    FROM
    (
        SELECT
            toStartOfMonth(date) AS m,
            argMax(close, date)  AS month_close,
            min(low)             AS month_low
        FROM global_markets.stocks_daily_aggs
        WHERE ticker = 'KO'
          AND date >= today() - 1100
        GROUP BY m
    )
)
WHERE m >= toStartOfMonth(today() - 400)
ORDER BY m

Kufikia 2026-08, KO ilifunga kwa $87.71 dhidi ya kiwango cha chini cha miezi kumi na miwili iliyopita cha $65.35, umbali wa 34.2%. Pengo kati ya mistari miwili ya bei ndilo kiasi ambacho kichujio hiki hupima. Pale mstari wa chini unapopanda wakati mstari wa kufunga ukibaki tuli, umbali uliopimwa hupungua bila harakati yoyote kwenye hisa.

Kwa nini kichujio hukusanya hisa zinazoporomoka

Utaratibu huu ni wa kimahesabu. E katika P/E ni ya nyuma na husasishwa mara nne kwa mwaka, wakati kampuni inaporipoti. P husasishwa kila sekunde soko linapokuwa wazi. Bei inayoteleza kwa robo mwaka, dhidi ya takwimu ya mapato iliyosimama hadi ripoti inayofuata, huchapisha uwiano wa chini zaidi wiki baada ya wiki. Uwiano huonekana kuwa wa bei nafuu zaidi wakati bei imesafiri mbali zaidi kutoka namba ya mwisho iliyowasilishwa. Ripoti inayofuata inaposhusha mapato, uwiano hupanuka tena kwa bei mpya ya chini, na hakuna kilichokuwa cha bei nafuu. Mfano huo una jina: mtego wa thamani (value trap).

Kampuni za mzunguko (cyclicals) hupindua kipimo hicho. Mtengenezaji wa magari au mjenzi wa nyumba huwa anaonyesha P/E yake ya chini kabisa ya nyuma katika kilele cha mzunguko wake wa mapato, wakati EPS ya nyuma inapokuwa katika kiwango cha juu, na ya juu zaidi katika kipindi cha chini.

Kupima mfano huo kunamaanisha kujenga upya kichujio kama ilivyokuwa katika tarehe ya zamani na kisha kufuata kila jina lililopita, jambo linalohitaji uwiano wa nyuma kwa kila ticker kama ulivyokuwa katika tarehe hiyo ya zamani badala ya ule wa hivi karibuni pekee. Safu za stocks_ratios nyuma ya paneli zilizo hapo juu zinasomwa katika tarehe yake ya hivi karibuni zaidi kwa kila ticker, na ukurasa huu unaelezea utaratibu bila kuambatanisha namba ya ufuatiliaji ambayo haiwezi kukuonyesha hoja yake. Kundi moja kutoka tarehe moja ya kuanzia lingekuwa uchunguzi mmoja kwa vyovyote vile: lianzishe katika mwezi tofauti na namba zitabadilika. Orodha haitoi madai yoyote kuhusu kile bei yoyote itakachofanya baadaye.

Nini P/E ya chini inachoacha

• Mapato yapi. EPS ya nyuma inajumuisha vitu vya mara moja, mauzo ya mali, na makubaliano ya kisheria. Robo mwaka moja yenye faida kubwa huweka uwiano chini kwa mwaka mzima baada ya pesa hizo kwisha.
• Muktadha wa sekta. Benki, makampuni ya bima, watengenezaji wa magari, na visafishaji mafuta hubeba uwiano wa chini kistruktura kuliko makampuni ya programu, na ukomo mmoja unaotumika kwa wote hujaza orodha na viwanda vichache vilevile.
• Mizania (balance sheet). P/E hupuuza deni. Makampuni mawili yenye uwiano uleule na viwango tofauti sana vya madeni hayako katika bei ileile.
• Hasara. Kampuni yenye mapato hasi haina P/E yenye maana na haiwahi kuonekana hapa. Kutokuwepo kwenye orodha si hukumu.

Orodha mbili jirani zinasomeka vizuri karibu na hii. The biggest stock movers this month inaonyesha ni majina yapi yalisafiri mbali zaidi katika mwezi uliopita, na the lowest volatility stocks inaonyesha tabia tofauti.

FAQ

Inamaanisha nini wakati hisa iko karibu na kiwango chake cha chini cha wiki 52?

Inamaanisha bei ya sasa iko karibu na bei ya chini kabisa ambayo hisa hiyo ilifanya biashara katika mwaka uliopita. Umbali kutoka kiwango cha chini ni bei ya mwisho ya kufunga ikigawanywa kwa kiwango cha chini cha wiki 52, kisha kutoa moja, ikisomwa kama asilimia.

P/E ipi inachukuliwa kuwa ya chini?

Hakuna mstari uliowekwa. Vichujio kwa kawaida huweka ukomo wa uwiano wa nyuma kwenye 15, au 10 kwa ajili ya uchujaji mkali zaidi, na uwiano hutofautiana vya kutosha kulingana na viwanda kiasi kwamba ukomo mmoja katika soko zima hujaza orodha na sekta chache vilevile.

Je, hisa yenye P/E ya chini iliyo karibu na kiwango chake cha chini cha wiki 52 ni ununuzi mzuri?

Hakuna kichujio kinachojibu hilo, na ukurasa huu haujibu pia. Masharti hayo mawili yanaelezea yaliyopita: kile soko linalolipa kwa kila dola ya mapato yaliyokwisha kuripotiwa, na mahali bei ilipo ndani ya masafa yake ya mwaka mmoja. Hakuna hata moja inayoelezea kitakachotokea baadaye.

Mtego wa thamani (value trap) ni nini?

Mtego wa thamani ni hisa inayoonekana kuwa ya bei nafuu kwa uwiano wa nyuma na inaendelea kushuka. Mapato ya kila hisa husasishwa kila robo mwaka wakati bei husasishwa kila mara, kwa hivyo bei inayoshuka dhidi ya E ya nyuma iliyosimama huchapisha uwiano wa chini zaidi, na ripoti inayofuata inaweza kuweka upya uwiano huo kuwa wa juu zaidi kwa bei ya chini.

Kila paneli hapa inakuja na hoja (query) iliyoizalisha. Fungua moja, badilisha ukomo wa P/E au masafa ya umbali, na orodha itajijenga upya kulingana na vigezo vyako kwenye terminal ya Strasmore.