Emir süresi nedir: Day, GTC, IOC ve FOK emir tipleri

Emir süresi (time in force), bir emir fişinde tek bir soruyu yanıtlayan alandır: Bu emir ne kadar süreyle aktif kalmalıdır? Emir tipi fiyatı belirler. Emir süresi ise zamanı ve buna bağlı dolum koşulunu belirler. Her hisse senedi ve opsiyon emri bu iki alanı da içerir; platformunuzun sizin için otomatik doldurduğu varsayılan ayar dahi bir tercihtir.

İşlemde emir süresi (time in force) nedir?

Bir emir iki bağımsız ayar taşır. İlki fiyattır. Piyasa emri (market order), tahtada sunulan her fiyatı kabul eder; limitli emir (limit order) ise kabul edeceğiniz en kötü fiyatı belirler. Piyasa emri ile limitli emir rehberi bu konunun yarısını detaylıca ele alır.

İkincisi süredir. Emir süresi, emrin gerçekleşmemiş kısmının ne kadar süreyle işlem görmeye devam edeceğini ve süreçte kısmi dolumun kabul edilip edilmeyeceğini piyasaya bildirir. 50 dolar fiyattan 500 hisse alım limiti, her iki talimatı da aynı anda taşır: fiyat ve geçerlilik süresi. Süreyi değiştirdiğinizde, fiyat aynı kalsa dahi farklı bir emir göndermiş olursunuz.

Terminoloji kısadır. Bireysel yatırım platformlarında göreceğiniz neredeyse tüm emir fişlerini dört süre kapsar: gün içi (day), iptale kadar geçerli (good-til-canceled), tarihe kadar geçerli (good-til-date) ve anlık işlem çifti olan hemen gerçekleşsin ya da iptal edilsin (immediate-or-cancel) ile tamamı gerçekleşsin ya da iptal edilsin (fill-or-kill). Bunların üzerinde birkaç işlem niteleyicisi bulunur ve müzayede talimatları sürenin yerini tamamen alır.

Gün içi, GTC ve tarihe kadar geçerli emirler

Gün içi (Day). Emir, normal seans sonuna kadar çalışır ve gerçekleşmeyen miktar kapanışta iptal edilir. Bu, neredeyse tüm bireysel platformlarda varsayılan ayardır. Saat 10:00'da girilen ve 16:00'da gerçekleşmemiş olan bir gün içi emir varlığını yitirir. Yarına hiçbir şey devretmez.

İptale kadar geçerli (Good-til-canceled - GTC). Emir, gerçekleşene veya siz iptal edene kadar seanslar boyunca bekler. ABD hisse senedi borsaları büyük ölçüde gün içi emirlerle çalışır; bu da bir GTC emrinin genellikle aracı kurumunuzda tutulduğu ve her sabah yeniden girildiği anlamına gelir. Emir sırasındaki yeriniz bununla birlikte sıfırlanır: dünkü fiyat sıranız artık geçerli değildir.

Tarihe kadar geçerli (Good-til-date - GTD). Belirlediğiniz bir son kullanma tarihine kadar geçerli olan GTC emridir. Emrin gerekçesinin bir ömrü olduğunda kullanışlıdır.

Seans dışı gün içi (Extended-hours day). Bazı platformlar, gün içi emrinin 16:00'da durmak yerine piyasa öncesi ve piyasa sonrası saatlerde de çalışmasını sağlayan bir süre seçeneği sunar.

Bir gün içi emrinin çalışma aralığı, işlem hacminin oldukça dengesiz dağılımına denk gelir. Aşağıdaki panel, SPY'ın bir aylık hacmini, piyasa öncesi 04:00 başlangıcından piyasa sonrası 20:00 bitişine kadar ET saat dilimine göre böler.

SELECT
    formatDateTime(toStartOfHour(toTimeZone(window_start, 'America/New_York')), '%H:%i') AS et_time,
    round(100 * sum(volume) / sum(sum(volume)) OVER (), 2)                               AS pct_of_volume
FROM global_markets.delayed_stocks_minute_aggs
WHERE ticker = 'SPY'
  AND window_start >= toDateTime('2026-06-01 08:00:00', 'UTC')
  AND window_start <  toDateTime('2026-07-01 00:00:00', 'UTC')
GROUP BY et_time
ORDER BY et_time

Haziran 2026 boyunca, 04:00 saati SPY'ın aylık hisse hacminin 0.27%'ini oluşturdu. 09:30 ziliyle açılan 09:00 saati, hacmin 9.32%'ünü aldı. 16:00 saati ise hibrit bir yapıdadır: kapanış müzayedesi işlemlerini ve piyasa sonrası işlemlerin başlangıcını içerir; bu saatin payı 14.42% olmuştur. Standart bir gün içi emir, grafiğin ortasındaki yoğunlukta aktifken, iki uçtaki düşük hacimli dönemlerde devre dışıdır.

Bölünme veya temettü sonrası GTC emrine ne olur?

Bir GTC emri haftalarca bekleyebilir, bu da kurumsal aksiyonların emre ulaşmasına zaman tanır. İki yaygın uygulama vardır. Bazı aracı kurumlar, bir hisse senedi ex-dividend tarihine girdiğinde veya bölünme gerçekleştiğinde tüm açık GTC emirlerini iptal eder. Diğerleri ise bekleyen limit fiyatını ve miktarı yeni hisse sayısına uyacak şekilde ayarlar. Her iki yaklaşım da savunulabilir. Ancak bunlar aynı değildir ve emir fişi, hesabınız için hangisinin geçerli olduğunu size söylemez.

Çoğu aracı kurum, GTC süresine genellikle altmış ila doksan takvim günü arasında bir üst sınır koyar; bu sürenin sonunda emir kendiliğinden iptal olur. Mart ayında girilip unutulan bir emir, piyasa ona hiç dokunmadan Haziran ayında genellikle silinmiş olur.

Bölünme durumu daha kritiktir. 1'e 10 oranındaki bir ters bölünme (reverse split), yüz hisseyi ona dönüştürür ve aynı sabah referans fiyatı on ile çarpar. Eski hisseler üzerinden 2 dolara girilmiş bir alım limiti, yeni hisseler karşısında anlamsızdır. Bölünmeler nadir olaylar değildir. Panel, ABD piyasasındaki her bölünmeyi ay ay sayar.

SELECT
    formatDateTime(toStartOfMonth(execution_date), '%Y-%m')            AS month,
    countDistinctIf(id, toFloat64(split_to) > toFloat64(split_from))   AS forward_splits,
    countDistinctIf(id, toFloat64(split_to) < toFloat64(split_from))   AS reverse_splits
FROM global_markets.stocks_splits
WHERE execution_date >= toDate('2025-08-01')
  AND execution_date <  toDate('2026-08-01')
GROUP BY month
ORDER BY month

Pencere 2025-08 ile 2026-07 arasını kapsar. 2026-07 ayında piyasada 45 adet ileri bölünme ve 119 adet ters bölünme kaydedildi. Bu tarihlerin her biri, o isimdeki bekleyen bir emrin ya iptal edildiği ya da yeniden yazıldığı bir sabahtır; emri haftalar önce giren yatırımcı durumu sonradan öğrenir.

IOC ve FOK arasındaki fark nedir?

Immediate-or-cancel (IOC) ve fill-or-kill (FOK) de birer süredir. Bunların süresi bir "an"dır.

Immediate-or-cancel (IOC). Limit fiyatınızdan o an mevcut olan miktarı alın, kalanını iptal edin. Kısmi dolum beklenen sonuçtur. 5.000 hisse için girilen bir IOC emri 800 hisse bulursa 800'ü gerçekleşir; kalan 4.200 hisse anında iptal edilir.

Fill-or-kill (FOK). Tüm miktar, hemen gerçekleşmeli ya da hiçbiri gerçekleşmemelidir. Aynı emir 800 hisse bulursa, sıfır dolum gerçekleşir.

All-or-none (AON). Tüm miktar, ancak sabırlı. Bir AON emri, iptal etmek yerine tüm miktarın dolmasını bekler; bu da altında bir süre talimatı gerektirir: gün içi AON veya iptale kadar geçerli AON.

Fill-or-kill emrinin gerçekçi olup olmadığı, işlem yaptığınız hissenin piyasa derinliğine göre büyüklüğünüze bağlıdır. Aşağıdaki panel, tek bir günde sabah ortası bir saati alır ve gerçekleşen işlemleri ölçer.

SELECT
    ticker                                          AS symbol,
    round(avg(size), 0)                             AS avg_print_shares,
    round(100 * countIf(size >= 1000) / count(), 2) AS large_print_pct
FROM global_markets.stocks_trades
WHERE ticker IN ('SPY', 'AAPL', 'NVDA', 'MSFT', 'KO')
  AND sip_timestamp >= toDateTime('2026-06-10 14:00:00', 'UTC')
  AND sip_timestamp <  toDateTime('2026-06-10 15:00:00', 'UTC')
  AND size > 0
GROUP BY ticker
ORDER BY large_print_pct DESC

O saat boyunca, NVDA işlemlerinin en büyük kısmını bin hisse ve üzeri olarak gerçekleştirdi; bu, toplam işlemlerin 0.32%'sine denk gelir ve ortalama işlem büyüklüğü 38 hissedir. Diğer uçta ise MSFT, işlemlerinin 0.1%'ini bu aralıkta gerçekleştirdi. Tipik işlemin birkaç yüz hisse olduğu bir piyasaya 5.000 hisselik bir fill-or-kill emri gönderirseniz, olası sonuç dolum değil iptal olacaktır.

Kapanışta piyasa (MOC) ve kapanışta limit (LOC): müzayede talimatları

İki talimat hiçbir süre belirtmez. Bunlar bir olayı hedefler.

Kapanışta piyasa (Market-on-close - MOC) emri, kapanış müzayedesine katılır ve resmi kapanış fiyatından gerçekleşir. Kapanışta limit (Limit-on-close - LOC) ise aynı işlemi bir fiyat tavanı veya tabanı ile yapar; yalnızca kapanış fiyatı limitinize eşit veya daha iyi olduğunda katılır. Bunların sabah karşılıkları, açılış müzayedesine yönlendirilen açılışta piyasa ve açılışta limit emirleridir.

Buradaki kısıt, son başvuru saatidir. ABD'deki ana listeleme borsalarında MOC ve LOC için girişler ET saatiyle 15:50'de kapanır; bu noktadan sonra emir, gerçek bir hatayı düzeltmek dışında iptal edilemez veya değiştirilemez. Açılış muadilleri ise ET saatiyle 09:28 civarında kapanır. Son aşamada, müzayedenin belirlediği fiyata tabi olursunuz. Kapanış müzayedesi ve açılış müzayedesi rehberleri, her bir müzayedenin nasıl hesaplandığını açıklar.

Yatırımcıların çıkış esnekliğinden vazgeçmeleri karşılığında aldıkları şey, resmi kapanış fiyatından gerçekleşen bir işlemdir. Panel, SPY seanslarının bir aylık ortalamasını alarak ET saatiyle 15:45'ten kapanışa kadar olan süreci ölçer.

SELECT
    formatDateTime(toTimeZone(window_start, 'America/New_York'), '%H:%i') AS et_time,
    round(sum(volume) / countDistinct(toDate(toTimeZone(window_start, 'America/New_York'))) / 1e6, 2) AS volume_millions
FROM global_markets.delayed_stocks_minute_aggs
WHERE ticker = 'SPY'
  AND window_start >= toDateTime('2026-06-01 08:00:00', 'UTC')
  AND window_start <  toDateTime('2026-07-01 00:00:00', 'UTC')
  AND (toHour(toTimeZone(window_start, 'America/New_York')) * 60
       + toMinute(toTimeZone(window_start, 'America/New_York'))) BETWEEN 945 AND 960
GROUP BY et_time
ORDER BY et_time

Panel dakika dakika okur. 15:45 çubuğu seans başına ortalama 0.22 milyon SPY hissesi, 16:00 çubuğu ise ortalama 0.39 milyon hisse hacmi kaydetti. Müzayedenin kendisi sürekli işlem gören bir dakika değildir. Tek bir resmi fiyattan gerçekleşen eşleşmiş bir olaydır ve MOC veya LOC fişi, bu eşleşmenin içinde olma talebidir. 15:50 kapanış saati, bu talebin maliyetidir.

Normal seans dışı emir süreleri

Seans dışı işlemler kuralları değiştirir. Çoğu borsa, ET saatiyle 09:30-16:00 dışında yalnızca limitli emirleri kabul eder ve normal seans için girilen bir gün içi emir, piyasa sonrası seansa kendiliğinden devretmez. Piyasa sonrası ve piyasa öncesi işlemler rehberi bu zaman dilimlerini detaylandırır. Yukarıdaki saatlik panel, sadece limitli emir kuralının etrafında yazıldığı sığlığı gösterir: 19:00 saati, aylık SPY hacminin 0.17%'ini oluşturmuştur.

Opsiyonlar ayrı bir karmaşıklık taşır. Bir sözleşmenin işlem görebileceği son an, dayanak hisse senedinin saatinden farklı işler ve süresi dolan bir opsiyonun, hiçbir süre ayarının uzatamayacağı kesin bir bitiş saati vardır. Opsiyon işlemlerinin durduğu zamanlara dair rehber detayları içerir.

Emir fişi okuma: süre artı niteleyici

• Gün içi, niteleyici yok: kapanışa kadar çalışır, kısmi dolum kabul edilir. Günlük varsayılandır.
• Gün içi, IOC: o an mevcut olanı alır, kalanını iptal eder. Tahtada hiçbir şey beklemez.
• Gün içi, FOK: o an tüm miktar gerçekleşir ya da hiçbiri gerçekleşmez. Tahtada hiçbir şey beklemez.
• Gün içi, AON: tüm miktar, kapanışa kadar bekler.
• GTC, AON: tüm miktar, aracı kurumun son kullanma tarihine kadar seanslar boyunca bekler.
• GTD, niteleyici yok: kısmi dolum kabul edilir, belirttiğiniz tarihe kadar çalışır.
• MOC veya LOC: süre alanı yoktur. Müzayede talimattır ve ET saatiyle 15:50 fikrinizi değiştirmek için son andır.

Platformlarda bu isimler değişebilir. Temel talimat seti değişmez; ekranınızdaki terminolojiyi bu listeyle eşleştirmek genellikle bir dakikalık bir işlemdir.

SSS

Emirde "time in force" ne anlama gelir?

Emir süresi, bir emrin otomatik olarak iptal edilmeden önce ne kadar süreyle aktif kalacağını belirleyen talimattır. Fiyatı belirleyen emir tipinden ayrıdır. Tek bir emir fişi her iki alanı da taşır.

Gün içi emir ile GTC emri arasındaki fark nedir?

Gün içi emir, gerçekleşmezse normal seans sonunda iptal edilir. İptale kadar geçerli (GTC) emir, gerçekleşene veya siz iptal edene kadar seanslar boyunca çalışmaya devam eder; her halükarda aracı kurumun kendi süre sınırını aşamaz.

GTC emri sonsuza kadar açık kalır mı?

Hayır. Çoğu aracı kurum GTC emirlerini yaklaşık altmış ila doksan takvim günüyle sınırlar ve birçoğu hisse senedi ex-dividend tarihine girdiğinde veya bölünme gerçekleştiğinde emirleri iptal eder. Tam uygulama aracı kuruma göre değişir ve hesap sözleşmesinde belirtilir.

IOC ve FOK arasındaki fark nedir?

Immediate-or-cancel (IOC) emri, o an mevcut olan miktarı gerçekleştirir ve kalanı iptal eder; bu nedenle kısmi dolum normaldir. Fill-or-kill (FOK) emri, tüm miktarın hemen gerçekleşmesini gerektirir; daha azı durumunda hiçbir işlem gerçekleşmez.

Kapanışta piyasa (MOC) emrini iptal edebilir miyim?

Borsanın belirlediği son saatten sonra hayır; bu saat ABD'deki ana listeleme borsalarında ET saatiyle 15:50'dir. Bu saatten önce MOC emri diğerleri gibi girilebilir veya geri çekilebilir. Bu saatten sonra yalnızca gerçek bir hata düzeltmesi kabul edilir.

Buradaki her panel, onu üreten SQL koduyla birlikte sunulur. Birini açın ve sayının tam olarak nasıl hesaplandığını görün. Belirli bir hissenin kapanış dakikalarındaki davranışını ölçmek için Strasmore terminalinde sorunuzu yalın bir dille sorun.