आयर्न कॉन्डोर ॲडजस्टमेंट: रोल करा की बंद करा

आयर्न कॉन्डोर ॲडजस्ट करायचा की नाही, हा निर्णय शॉर्ट स्ट्राइकचा डेल्टा ठरवतो, पोझिशन पाहताना वाटणारी अस्वस्थता नाही. विकलेल्या स्ट्राइकचा डेल्टा एन्ट्रीच्या पातळीच्या आसपास असेपर्यंत ट्रेड योजनेप्रमाणे चालू आहे. तो साधारण ०.३० च्या पुढे सरकला की ती बाजू टेस्टेड मानली जाते, आणि पुढे तीनच प्रामाणिक पर्याय उरतात: अनटेस्टेड बाजू जवळ आणून अधिक क्रेडिट गोळा करणे, टेस्टेड स्प्रेड वेळेत पुढे रोल करणे, किंवा संपूर्ण पोझिशन बंद करून ठरलेला तोटा स्वीकारणे.

रचनेची उजळणी हवी असल्यास आयर्न कॉन्डोर आणि आयर्न बटरफ्लायमधला फरक दोन ओळींत सांगता येतो: दोन क्रेडिट स्प्रेड, दोन वेगवेगळे शॉर्ट स्ट्राइक, आणि दोन्ही टोकांना विकत घेतलेले विंग. तेच विंग तोटा आधीच मर्यादित करते. नेकेड स्ट्रँगलवर सतत ॲडजस्ट करत राहणे हाच एकमेव बचाव असतो; कॉन्डोरवर तसे नाही. इथे ॲडजस्टमेंट ही किंमत मोजून घेतलेली सोय आहे, आणि ती किंमत आकड्यांत मांडता येते.

खालील पॅनेलमधले मोजमाप SPY च्या साप्ताहिक ऑप्शन्सवर आहे, जिथे प्रति कॉन्ट्रॅक्ट डेल्टा आणि प्रीमियम रोज नोंदले जातात. गणिताची रचना कोणत्याही इंडेक्स कॉन्डोरला तशीच लागू होते, फक्त चलन आणि लॉट साइज बदलतात.

टेस्टेड म्हणजे नेमके काय: भावना नव्हे, आकडा

डेल्टा म्हणजे अंडरलाइंग एका युनिटने हलल्यावर ऑप्शनची किंमत किती हलेल याचा दर. तोच आकडा एक्सपायरीला ऑप्शन ITM संपण्याच्या ढोबळ शक्यतेसारखाही वाचला जातो, आणि कॉन्डोर चालवणारे बहुतेक ट्रेडर त्याच अर्थाने वापरतात. ०.१६ डेल्टाला विकलेला स्ट्राइक म्हणजे सहापैकी साधारण एका वेळी ITM संपणारा स्ट्राइक. तोच स्ट्राइक ०.३० वर पोहोचला की ती शक्यता जवळपास दुप्पट झालेली असते. मूळ व्याख्या सविस्तर हवी असल्यास ऑप्शन डेल्टा म्हणजे काय वाचा, आणि स्पर्श होण्याची शक्यता ही ITM संपण्याच्या शक्यतेपेक्षा साधारण दुप्पट का असते हे probability of touch विरुद्ध probability of ITM मध्ये मांडलेले आहे.

स्ट्राइक स्पॉटपासून किती दूर आहे यावर डेल्टा किती वेगाने चढतो, हे एका वक्रात दिसते.

SELECT
    concat(toString(dist_pct), '%')          AS otm_distance,
    round(avgIf(abs(delta), side = 'c'), 3)  AS call_delta,
    round(avgIf(abs(delta), side = 'p'), 3)  AS put_delta
FROM
(
    SELECT
        lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) AS side,
        delta,
        round(abs(toFloat64(strike_price) / toFloat64(underlying_close) - 1) * 200) / 2 AS dist_pct
    FROM global_markets.options_greeks
    WHERE underlying_symbol = 'SPY'
      AND date BETWEEN '2026-08-03' AND '2026-08-28'
      AND iv_converged = 1
      AND volume > 0
      AND days_to_expiry BETWEEN 2 AND 9
      AND ((lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'c' AND strike_price > underlying_close)
        OR (lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'p' AND strike_price < underlying_close))
)
WHERE dist_pct BETWEEN 0.5 AND 4
GROUP BY dist_pct
HAVING countIf(side = 'c') > 0
   AND countIf(side = 'p') > 0
ORDER BY dist_pct

वक्र उभा आहे. स्पॉटपासून 0.5% अंतरावरच्या कॉलचा सरासरी डेल्टा 0.347 आहे आणि तेवढ्याच अंतरावरच्या पुटचा 0.337. सर्वात दूरच्या बकेटमध्ये, म्हणजे 4% अंतरावर, तोच कॉल डेल्टा 0.008 वर येतो. एकूण 8 अंतर-पायऱ्या इथे मोजल्या आहेत. याचा व्यावहारिक अर्थ असा: दोन ते नऊ दिवस उरलेल्या साप्ताहिक कॉन्डोरमध्ये स्पॉट एक टक्का सरकला तरी शॉर्ट स्ट्राइकचा डेल्टा बऱ्याच पायऱ्या चढतो. म्हणूनच टेस्टेड ही व्याख्या आकड्यात बांधून ठेवावी लागते. एन्ट्रीचा डेल्टा किती होता आणि आत्ता किती आहे, या दोनच नोंदी पुरेशा आहेत.

एन्ट्री आणि टेस्टेड क्षण, एकाच ट्रेडवर

पुढचे पॅनेल एकच पिन केलेली पोझिशन दाखवते. १० ऑगस्ट २०२६ ला २१ ऑगस्ट एक्सपायरीच्या साखळीतून ०.१६ डेल्टाच्या सर्वात जवळचा कॉल आणि तेवढ्याच डेल्टाचा पुट निवडला आहे, आणि तेच दोन कॉन्ट्रॅक्ट एक्सपायरीपर्यंत रोज मोजले आहेत. स्ट्राइक बदललेले नाहीत, त्यामुळे आलेखातली प्रत्येक हालचाल पोझिशनची खरी हालचाल आहे.

WITH picks AS
(
    SELECT
        lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) AS side,
        argMin(ticker, abs(abs(delta) - 0.16))        AS contract
    FROM global_markets.options_greeks
    WHERE underlying_symbol = 'SPY'
      AND date = '2026-08-10'
      AND expiration_date = '2026-08-21'
      AND iv_converged = 1
      AND volume > 0
    GROUP BY side
)
SELECT
    toString(date)                                                                   AS session_date,
    round(maxIf(abs(delta), lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'c'), 3) AS short_call_delta,
    round(maxIf(abs(delta), lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'p'), 3) AS short_put_delta
FROM global_markets.options_greeks
WHERE underlying_symbol = 'SPY'
  AND expiration_date = '2026-08-21'
  AND ticker IN (SELECT contract FROM picks)
  AND date BETWEEN '2026-08-10' AND '2026-08-21'
  AND iv_converged = 1
  AND volume > 0
GROUP BY date
HAVING countIf(lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'c') > 0
   AND countIf(lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'p') > 0
ORDER BY date

एन्ट्री सत्रात शॉर्ट कॉलचा डेल्टा 0.156 आणि शॉर्ट पुटचा 0.164 होता, म्हणजे दोन्ही बाजू सारख्या अंतरावर. शेवटच्या नोंदलेल्या सत्रात तेच आकडे 0.004 आणि 0.155 वर आहेत, आणि मधल्या 9 सत्रांचा मार्ग आलेखात पूर्ण दिसतो. ज्या रेषेने ०.३० ची पातळी ओलांडली ती बाजू टेस्टेड, दुसरी अनटेस्टेड. दोन्ही रेषा एकाच वेळी वर जात नाहीत हेही लक्षात घ्या: एक बाजू जवळ येत असताना दुसरी आपोआप स्वस्त होत जाते, आणि तिथेच अनटेस्टेड बाजू जवळ आणण्याचा पर्याय जन्म घेतो.

तीन पर्यायांचे गणित: रुंदी विरुद्ध क्रेडिट

कॉन्डोरमधली एकच अंकगणिती ओळ सगळे निर्णय ठरवते. कोणत्याही व्हर्टिकल स्प्रेडचा कमाल तोटा म्हणजे स्ट्राइकमधले अंतर वजा मिळालेले क्रेडिट. त्यामुळे ॲडजस्टमेंटने जर स्प्रेडची रुंदी X ने वाढत असेल, तर त्या ॲडजस्टमेंटने किमान X इतके नवे क्रेडिट आणले पाहिजे. तेवढे आले नाही तर ट्रेडरने मोठा कॅप्ड तोटा विकत घेतला आहे, वेळ नव्हे.

क्रेडिट आणि अंतर यांचे नाते किती झपाट्याने घसरते ते पुढच्या पॅनेलमध्ये आहे. इथे पाच डॉलर रुंद पुट स्प्रेड घेतला आहे आणि शॉर्ट स्ट्राइक स्पॉटपासून किती दूर आहे त्यानुसार त्याचे सरासरी क्रेडिट, कॅप झालेला तोटा आणि क्रेडिट रुंदीच्या किती टक्के आहे हे मोजले आहे.

WITH legs AS
(
    SELECT
        date,
        expiration_date,
        toFloat64(strike_price)                                                         AS strike,
        toFloat64(strike_price) - 5                                                     AS long_strike,
        toFloat64(option_close)                                                         AS premium,
        round(abs(toFloat64(strike_price) / toFloat64(underlying_close) - 1) * 200) / 2 AS dist_pct
    FROM global_markets.options_greeks
    WHERE underlying_symbol = 'SPY'
      AND lower(substring(toString(option_type), 1, 1)) = 'p'
      AND date BETWEEN '2026-08-03' AND '2026-08-28'
      AND iv_converged = 1
      AND volume > 0
      AND days_to_expiry BETWEEN 2 AND 9
      AND strike_price < underlying_close
)
SELECT
    concat(toString(s.dist_pct), '%')         AS otm_distance,
    round(avg(s.premium - l.premium), 2)      AS spread_credit,
    round(5 - avg(s.premium - l.premium), 2)  AS capped_loss,
    round(avg(s.premium - l.premium) * 20, 1) AS credit_pct_of_width
FROM legs AS s
INNER JOIN legs AS l
    ON s.date = l.date
   AND s.expiration_date = l.expiration_date
   AND s.long_strike = l.strike
WHERE s.dist_pct BETWEEN 0.5 AND 4
GROUP BY s.dist_pct
ORDER BY s.dist_pct

स्पॉटपासून 0.5% अंतरावरचा स्प्रेड सरासरी $1.1 क्रेडिट देतो, म्हणजे रुंदीच्या 21.9 टक्के, आणि उरलेला कॅप झालेला तोटा $3.9 राहतो. तोच स्प्रेड 4% अंतरावर नेला की क्रेडिट $0.05 वर येते. सुरक्षितता फुकट मिळत नाही, ती क्रेडिटमधून विकत घ्यावी लागते. हाच वक्र रोलच्या निर्णयाचा आधार आहे.

आता रुपयांत, लॉटसह. पुढचे आकडे उदाहरणापुरते काल्पनिक आहेत, तरी गुणाकार तुमच्या कॉन्ट्रॅक्टवर तसाच चालतो. समजा लॉट साइज ७५ आहे, स्ट्राइक अंतर ५० पॉइंट, आणि कॉन्डोर असा आहे: २५००० चा पुट विकला, २४९०० चा पुट घेतला, २५६०० चा कॉल विकला, २५७०० चा कॉल घेतला. दोन्ही स्प्रेड १०० पॉइंट रुंद. एकूण क्रेडिट ३० पॉइंट म्हणजे ₹२,२५० प्रति लॉट. कमाल तोटा (१०० वजा ३०) गुणिले ७५, म्हणजे ₹५,२५० प्रति लॉट. हा आकडा एन्ट्रीच्या क्षणीच ठरलेला आहे आणि विंगमुळे तो वाढू शकत नाही.

आता पुट बाजू टेस्टेड झाली आहे असे धरा. तीन पर्याय असे उभे राहतात.

• अनटेस्टेड बाजू जवळ आणणे: कॉल स्प्रेड खाली सरकवून १२ पॉइंट म्हणजे ₹९०० अतिरिक्त क्रेडिट मिळते. रुंदी तीच राहिली तर कमाल तोटा ₹९०० ने कमी होतो. किंमत अशी की आता दोन्ही शॉर्ट स्ट्राइक ०.३० डेल्टाच्या टप्प्यात येतात, आणि दोन्ही बाजू एकाच एक्सपायरीत टेस्टेड होण्याची शक्यता उघडते.
• टेस्टेड स्प्रेड पुढे रोल करणे: पुट स्प्रेड पुढच्या एक्सपायरीत नेताना जर रुंदी १०० वरून २०० पॉइंट केली, तर जोखीम १०० पॉइंट गुणिले ७५, म्हणजे ₹७,५०० ने वाढते. तेवढेच किंवा त्याहून जास्त नवे क्रेडिट आले तरच हा रोल गणितात बसतो. रोलची यांत्रिकी सविस्तर हवी असल्यास ऑप्शन पोझिशन रोल कशी करायची पाहा.
• संपूर्ण पोझिशन बंद करणे: उरलेले डेबिट भरून बाहेर पडणे, आणि तोटा एन्ट्रीला ठरलेल्या ₹५,२५० च्या आत ठेवणे.

हीच क्रेडिट चाचणी आहे: वाढलेली रुंदी गुणिले लॉट साइज, विरुद्ध हातात पडणारे नवे क्रेडिट. चाचणी पास झाली नाही तर रोल हा बचाव नसून मोठ्या तोट्याची खरेदी ठरते.

चार पाय म्हणजे दुसरी पूर्ण राउंड ट्रिप

कॉन्डोरची ॲडजस्टमेंट ही एक ऑर्डर नसते. जुने दोन पाय बंद करणे आणि नवे दोन पाय उघडणे म्हणजे चार ऑर्डर, आणि दोन्ही बाजू हलवल्यास आठ. खर्च त्याच प्रमाणात वाढतो.

उदाहरणादाखल प्रति ऑर्डर ₹२० ब्रोकरेज धरले तर आठ पायांचे ₹१६०, त्यावर १८ टक्के GST धरून सुमारे ₹२९, शिवाय प्रीमियम टर्नओव्हरवरचे एक्सचेंज ट्रान्झॅक्शन चार्जेस, आणि विक्रीच्या बाजूच्या प्रीमियमवर STT. एकत्र बेरीज सहज ₹४०० च्या आसपास जाते. वरच्या उदाहरणात अनटेस्टेड बाजू जवळ आणून मिळणारे क्रेडिट ₹९०० होते, म्हणजे खर्चाने त्याचा जवळपास निम्मा भाग घेतला. हे दर उदाहरणापुरते आहेत आणि ब्रोकरनुसार बदलतात; तुमच्या कॉन्ट्रॅक्ट नोटवरचे प्रत्यक्ष आकडे घेऊनच ही बेरीज करावी लागते.

यातून एक साधा नियम निघतो: ॲडजस्टमेंटचे अपेक्षित क्रेडिट आधी मोजा, त्यातून खर्च वजा करा, आणि मगच ते वाढलेल्या रुंदीशी तुलना करा. निव्वळ क्रेडिट ऋण दिशेने गेले तर ती ॲडजस्टमेंट पोझिशनसाठी नाही, ती फक्त एक फेरी आहे.

एक्सपायरी दिवस आणि थांबण्याचा नियम

शेवटच्या दिवशी प्रश्न बदलतो. उरलेला वेळ इतका थोडा असतो की एक्स्पेक्टेड मूव्ह, म्हणजे एका सत्रात अपेक्षित पल्ला, हाच निर्णायक ठरतो. तो इंप्लाइड व्होलॅटिलिटीतून काढता येतो: वार्षिक IV भागिले २५२ चे वर्गमूळ, म्हणजे एका सत्राची अपेक्षित टक्केवारी. पुढचे पॅनेल तीच अपेक्षित टक्केवारी आणि प्रत्यक्ष सत्रांतर्गत हालचाल महिन्यागणिक शेजारी ठेवते.

WITH
    iv AS
    (
        SELECT
            toStartOfMonth(date)                                AS m,
            round(avg(implied_volatility) / sqrt(252) * 100, 2) AS implied_daily_move_pct
        FROM global_markets.options_greeks
        WHERE underlying_symbol = 'SPY'
          AND iv_converged = 1
          AND volume > 0
          AND days_to_expiry BETWEEN 20 AND 45
          AND abs(toFloat64(strike_price) / toFloat64(underlying_close) - 1) < 0.05
          AND date >= '2025-09-01'
          AND date <  '2026-09-01'
        GROUP BY m
    ),
    realised AS
    (
        SELECT
            toStartOfMonth(date)                                             AS m,
            round(avg(abs(toFloat64(close) / toFloat64(open) - 1)) * 100, 2)  AS realised_daily_move_pct
        FROM global_markets.stocks_daily_aggs
        WHERE ticker = 'SPY'
          AND date >= '2025-09-01'
          AND date <  '2026-09-01'
        GROUP BY m
    )
SELECT
    toString(iv.m)                       AS month,
    formatDateTime(iv.m, '%b %Y')        AS month_label,
    iv.implied_daily_move_pct            AS implied_daily_move_pct,
    realised.realised_daily_move_pct     AS realised_daily_move_pct
FROM iv
INNER JOIN realised ON realised.m = iv.m
ORDER BY month

12 महिन्यांच्या या मालिकेत शेवटचा महिना Aug 2026 आहे. त्या महिन्यात ATM ऑप्शन्सने गृहीत धरलेली दैनिक हालचाल सरासरी 0.84 टक्के होती आणि प्रत्यक्ष सत्रांतर्गत सरासरी हालचाल 0.36 टक्के नोंदली गेली. दोन रेषा एकमेकांच्या आसपास राहतात आणि काही महिन्यांत त्या वेगळ्या होतात; त्या अंतराचीच किंमत कॉन्डोर विकणाऱ्याला क्रेडिट म्हणून मिळत असते.

एक्सपायरी दिवशी हाच आकडा तुमच्या इंडेक्स पातळीवर लावा. शॉर्ट स्ट्राइक त्या अपेक्षित पल्ल्याच्या आत असेल, तर सेटलमेंटपर्यंत पोझिशन ठेवणे म्हणजे पिन रिस्क अंगावर घेणे: स्ट्राइक अगदी भावाच्या तोंडावर असताना एक्सरसाइज होणार की नाही हे शेवटच्या क्षणापर्यंत अनिश्चित राहते. ते काय असते आणि कोणत्या चुका करते, हे एक्सपायरीच्या दिवशीची पिन रिस्क मध्ये मांडलेले आहे.

म्हणून थांबण्याचा नियम दोन ओळींत लिहिता येतो. एक: रोलची क्रेडिट चाचणी, म्हणजे वाढलेली रुंदी विरुद्ध खर्च वजा केलेले नवे क्रेडिट, नापास झाली तर ॲडजस्टमेंट न करता पोझिशन बंद करणे. दोन: एक्सपायरी दिवशी शॉर्ट स्ट्राइक अपेक्षित पल्ल्याच्या आत आला तर ठरलेला तोटा घेऊन बाहेर पडणे. विंगने तोटा आधीच मर्यादित केलेला असल्याने कॉन्डोरवर अनंत काळ ॲडजस्ट करत राहण्याची गरज नसते. ठरलेला तोटा घेणे हा या रचनेतला सर्वात स्वस्त पर्याय असतो, आणि तो एन्ट्रीच्या दिवशीच मान्य केलेला असतो.

FAQ

आयर्न कॉन्डोर कधी ॲडजस्ट करायचा असतो?

बहुतेक ट्रेडर डेल्टाची एक पातळी आधीच ठरवतात, साधारण ०.३० च्या आसपास. शॉर्ट स्ट्राइकचा डेल्टा एन्ट्रीच्या पातळीवरून त्या रेषेपर्यंत चढला की ती बाजू टेस्टेड मानून पुढचा निर्णय घेतला जातो. भावाने स्ट्राइक ओलांडेपर्यंत थांबले, तर पर्याय शिल्लक राहतात पण ते सगळे महाग झालेले असतात.

अनटेस्टेड बाजू जवळ आणल्याने जोखीम कमी होते का?

रुंदी न बदलता फक्त अधिक क्रेडिट जमा झाले तर कमाल तोटा तेवढ्या रकमेने कमी होतो. त्याच वेळी दुसरी बाजूही भावाजवळ येते, त्यामुळे एकाच एक्सपायरीत दोन्ही बाजू टेस्टेड होण्याची शक्यता वाढते. जमा झालेले क्रेडिट आणि नव्याने आलेले अंतर, दोन्ही एकत्र मोजल्याशिवाय ही ॲडजस्टमेंट सुरक्षित म्हणता येत नाही.

टेस्टेड स्प्रेड पुढच्या एक्सपायरीत रोल केल्याने तोटा वाढतो का?

रुंदी तीच ठेवून रोल केला आणि निव्वळ क्रेडिट मिळाले, तर कमाल तोटा वाढत नाही. रुंदी वाढवून रोल केला, तर वाढलेली रुंदी गुणिले लॉट साइज इतकी जोखीम नव्याने जमा होते, आणि तेवढे क्रेडिट हातात आले नाही तर निव्वळ परिणाम मोठ्या कॅप्ड तोट्याचा असतो.

ॲडजस्टमेंटचा खर्च क्रेडिटपेक्षा जास्त होऊ शकतो का?

होय, आणि लहान क्रेडिटच्या रोलमध्ये हे नेहमी घडते. चार किंवा आठ पायांची फेरी म्हणजे पूर्ण दुसरी राउंड ट्रिप: ब्रोकरेज, एक्सचेंज चार्जेस, विक्री प्रीमियमवरचा STT आणि त्यावरचा GST. निर्णय घेण्याआधी अपेक्षित क्रेडिटमधून हे सगळे वजा करून उरलेली रक्कम पाहणे हाच व्यवहार्य मार्ग आहे.

वरच्या प्रत्येक पॅनेलखाली त्याचा नेमका SQL उघडून पाहता येतो. तुमच्या स्वतःच्या स्ट्राइकवर हेच डेल्टा आणि क्रेडिट मोजायचे असल्यास तोच प्रश्न Strasmore टर्मिनलवर साध्या भाषेत विचारता येतो.