Strasmore Research
शिक्षण Matt Connorद्वारे Matt Connor · data as of August 14, 2026 · refreshed weekly

Equity विरुद्ध Index Put/Call Ratio: उच्च किती?

Equity आणि index put/call ratioच्या सामान्य श्रेणी वेगळ्या असतात. प्रत्येक ratio कसा मोजला जातो, indexचा आकडा जास्त का असतो आणि योग्य तुलना कशी करावी ते जाणून घ्या.

उच्च put/call ratio ही एकच संख्या नसते. त्याच options tapeवर आधारित किमान तीन ratio प्रकाशित केले जातात. एका ratioमध्ये केवळ single-stock optionsची मोजणी केली जाते. दुसऱ्यामध्ये केवळ index productsचा समावेश असतो. तिसरा दोन्ही प्रकार एकत्रित करतो. प्रत्येक ratioची सामान्य श्रेणी वेगळी असते. त्यामुळे एका मालिकेत 1.20 हे असामान्य वाचन ठरू शकते, तर दुसऱ्या मालिकेत ते नेहमीच्या सत्रातील वाचन असू शकते. हे मोजमापच नवीन असल्यास, put/call ratio काय मोजतो यामध्ये मूलभूत माहिती दिली आहे.

इंडेक्सचा put/call ratio equity ratioपेक्षा जास्त का असतो?

सुरुवात कोण खरेदी करत आहे यापासून करा. संपूर्ण diversified bookचे संरक्षण करणारे index put हे सर्वांत स्वस्त single instrument असते. चारशे positions असलेला fund चारशे स्वतंत्र puts खरेदी करत नाही. तो indexवर puts खरेदी करतो, ते calendarनुसार roll करतो आणि premiumचा insurance cost म्हणून हिशोब करतो. Fundकडे आधीपासून असलेल्या शेअर्सवरील हे संरक्षण असते. Manager आशावादी असो वा नसो, हा volume येत राहतो.

Single-stock optionsमध्ये व्यवहारांचे मिश्रण वेगळे असते. मोठ्या प्रमाणातील volume हा individual namesवरील call buyingचा असतो. Covered-call writingमुळे दुसऱ्या बाजूला आणखी call volume वाढतो. Single namesवरील put buying प्रत्यक्ष असते; परंतु त्याच्या शेजारी call flowचे प्रमाण अधिक मोठे असते.

Formula या flowsमधील फरक ओळखू शकत नाही. Hedging-heavy put flowला कमी call flowने भागल्यास quotient 1.00च्या जवळ किंवा त्यापेक्षा जास्त येतो. मर्यादित put flowला मोठ्या call flowने भागल्यास तो सुमारे 0.50 येतो. Formula एकच, पण सामान्य श्रेणी दोन.

खालील panelमध्ये मागील साठ sessionsमधील contract volume आठ लोकप्रिय stocks आणि चार broad-market ETFsसाठी मोजला आहे. त्यानंतर प्रत्येक underlyingसाठी put volumeला call volumeने भागले आहे.

क्वेरीअंडरलाइंगनुसार Put/call व्हॉल्यूम गुणोत्तर, मागील 60 सत्रे
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT
    underlying_symbol                                                    AS symbol,
    if(underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'),
       'broad-market ETF',
       'single stock')                                                   AS bucket,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p'))
          / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c')), 2)       AS put_call_ratio,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c')) / 1e6, 1)   AS call_volume_millions,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p')) / 1e6, 1)   AS put_volume_millions
FROM global_markets.options_greeks
WHERE date >= (SELECT toDate(max(date))
               FROM global_markets.options_greeks
               WHERE volume > 0) - 60
  AND volume > 0
  AND underlying_symbol IN ('AAPL', 'MSFT', 'NVDA', 'AMZN', 'TSLA', 'JPM', 'KO', 'JNJ',
                            'SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')
GROUP BY symbol
HAVING sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c')) > 0
ORDER BY put_call_ratio ASC
Run this yourself

या नमुन्यातील spread मोठा आहे. सर्वांत कमी reading 0.43 ही MSFTवर आहे. सर्वांत जास्त reading 2.86 ही IWMवर आहे; या underlyingमध्ये या कालावधीत 9.6 million call contractsचे trading झाले. bucket columnमध्ये कोणत्या rows single stocks आहेत आणि कोणत्या broad-market ETFs आहेत, हे दर्शवले आहे. Ratio columnचा अर्थ त्याच्या संदर्भात पाहा.

पुढे जाण्यापूर्वी एक महत्त्वाची सूचना. Published index ratio हा स्वतः index levelवरील options वापरतो. हे options expirationवेळी shares देण्याऐवजी cash settled असतात. Mini index options हे त्याच contractचे कमी-notional version आहेत. येथे वापरलेल्या panelsमध्ये broad-market ETF optionsना त्याच hedging flowसाठी per-underlying stand-in म्हणून वापरले आहे. याच ठिकाणी vendorsमध्ये नेमका मतभेद असतो.

प्रकाशित केलेल्या प्रत्येक ratioमध्ये काय मोजले जाते?

  • Equity-only: स्वतंत्र कंपन्यांच्या शेअर्सवरील options. यात single-name flowचा समावेश होतो. बहुतांश सत्रांमध्ये callचे प्रमाण अधिक असते.
  • Index-only: index levelवरील options. यांचे cash settlement होते. Portfolio hedgingच्या volumeचा बहुतांश भाग यामध्ये असतो.
  • Total: दोन्ही गटांमधील प्रत्येक contract. यात call volumeपेक्षा put volume अधिक असते.

या तिन्ही मोजमापांमध्ये volume मोजले जाते. म्हणजेच सत्रादरम्यान हात बदलणारे contracts, सत्र संपल्यानंतरही open असलेल्या positions नव्हे. Volume आणि open interest यांतील फरक या दोन संकल्पना वेगळ्या स्पष्ट करते.

एकूण put/call ratio हा इतर दोन ratioची सरासरी आहे का?

नाही. एकूण ratio हा weighted blend असतो आणि त्याचे weight म्हणजे call volume असते. दोन्ही bucketsमधील एकूण call volumeमध्ये index bucketचा वाटा w असा लिहू. एकूण ratio म्हणजे equity ratio अधिक दोन्ही ratiosमधील फरकाचा w पट. Index bucketचा call volumeमधील वाटा अत्यल्प असेल, तर एकूण ratio हा equity ratioच्या जवळपास असतो. Index bucketचा वाटा मोठा असेल, तर एकूण ratio हा index ratioच्या दिशेने वाढतो.

पुढील panelमध्ये दोन्ही components त्यांच्या मोजलेल्या sixty-session पातळीवर स्थिर ठेवले आहेत आणि w शून्यापासून one hundred percentपर्यंत बदलून पाहिला आहे.

क्वेरीएकूण हे दोन बकेट्सच्या call-volume-भारित मिश्रणाचे मूल्य आहे
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
WITH components AS
(
    SELECT
        round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'))
              / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')), 3) AS equity_ratio,
        round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'))
              / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')), 3) AS index_ratio
    FROM global_markets.options_greeks
    WHERE date >= (SELECT toDate(max(date))
                   FROM global_markets.options_greeks
                   WHERE volume > 0) - 60
      AND volume > 0
      AND underlying_symbol IN ('AAPL', 'MSFT', 'NVDA', 'AMZN', 'TSLA', 'JPM', 'KO', 'JNJ',
                                'SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')
    HAVING sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')) > 0
       AND sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')) > 0
)
SELECT
    concat(toString(step * 10), '%')                                    AS index_share_of_call_volume,
    equity_ratio,
    index_ratio,
    round(equity_ratio + (index_ratio - equity_ratio) * (step / 10), 3) AS blended_total_ratio
FROM
(
    SELECT
        equity_ratio,
        index_ratio,
        arrayJoin(range(11)) AS step
    FROM components
)
ORDER BY step
Run this yourself

Components 0.562 आणि 1.396 येथे स्थिर असताना, index bucketचा call volumeमध्ये अजिबात वाटा नसल्यास blend 0.562 असा दिसतो; आणि त्याचा संपूर्ण call volumeमध्ये वाटा असल्यास 1.396 असा दिसतो. समान वाटपात, म्हणजे index bucketमध्ये call volumeचा 50% वाटा असताना, एकूण ratio 0.979 असा नोंदवला जातो. त्या eleven rowsमध्ये कोणताही component बदलला नाही. केवळ मिश्रण बदलले.

एकूण ratio वाढू शकतो का, जरी दोन्ही घटकांचे ratio घसरले असतील?

होय, असे होऊ शकते. एकाच headline numberमध्ये हाच धोका असतो. अंकगणित स्पष्ट करण्यासाठी round numbers वापरून दोन सत्रांचे काल्पनिक उदाहरण पाहू.

पहिल्या दिवशी equity bucketमध्ये 1,000,000 calls आणि 600,000 putsचे व्यवहार झाले. ratio 0.60 होता. Index bucketमध्ये 200,000 calls आणि 280,000 putsचे व्यवहार झाले. ratio 1.40 होता. एकूण 1,200,000 callsच्या तुलनेत 880,000 puts होते, म्हणजे ratio 0.73.

दुसऱ्या दिवशी दोन्ही ratio घसरले. Equity bucketमध्ये 600,000 calls आणि 330,000 putsसह ratio 0.55 होता. Index bucketमध्ये 800,000 calls आणि 1,040,000 putsसह ratio 1.30 होता. एकूण 1,400,000 callsच्या तुलनेत 1,370,000 puts होते, म्हणजे ratio 0.98.

दोन्ही घटकांचे ratio घसरले. मात्र एकूण ratio एक चतुर्थांश pointने वाढला. बदललेली आणखी एक बाब म्हणजे जास्त ratio असलेल्या bucketमध्ये असलेल्या call volumeचा वाटा. तो 17 percentवरून 57 percent झाला. फक्त एकूण आकड्याकडे पाहणाऱ्या वाचकाला put activityमध्ये वाढ झाल्याचे दिसेल, जरी कोणत्याही bucketमध्ये ती वाढ झालेली नसली तरी.

Live dataमध्ये हा वाटा स्थिर नसतो. खालील panel प्रत्येक सत्रासाठी दोन्ही bucketचे ratio आणि ETF bucketचा call volumeमधील वाटा दाखवतो.

क्वेरीसत्रानुसार Single-stock बकेट विरुद्ध ETF बकेट
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT
    toString(date)                 AS session_date,
    formatDateTime(date, '%b %e')  AS session_label,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'))
          / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')), 2) AS equity_ratio,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'))
          / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')), 2) AS index_style_ratio,
    round(index_style_ratio - equity_ratio, 2)                                                                            AS ratio_gap,
    round(100 * sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'))
          / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c')), 1)                                                        AS etf_share_of_calls_pct
FROM global_markets.options_greeks
WHERE date >= (SELECT toDate(max(date))
               FROM global_markets.options_greeks
               WHERE volume > 0) - 45
  AND volume > 0
  AND underlying_symbol IN ('AAPL', 'MSFT', 'NVDA', 'AMZN', 'TSLA', 'JPM', 'KO', 'JNJ',
                            'SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')
GROUP BY date
HAVING sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')) > 0
   AND sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')) > 0
ORDER BY date
Run this yourself

Jun 29 रोजी, म्हणजे दिसणाऱ्या कालावधीतील सर्वात सुरुवातीच्या सत्रात, single-stock bucketमध्ये ratio 0.5 होता. ETF bucketसाठी तो 1.55 होता. दोन्हीमधील फरक 1.05 होता आणि call volumeपैकी 45.2 percent ETF bucketमध्ये होते. Aug 12 रोजी हे आकडे अनुक्रमे 0.55 आणि 1.34 होते, तर फरक 0.79 होता आणि ETFचा वाटा 49.5 percent होता. दाखवलेल्या 32 सत्रांच्या दोन्ही टोकांवर gap column positive आहे. त्याखाली share columnमध्ये बदल दिसतो.

एकाच दिवसासाठी दोन स्रोत वेगवेगळे put/call ratios का दाखवतात?

वर्गीकरणाची पद्धत यामागे कारणीभूत असते. ETF options हे संदिग्ध प्रकरण आहे. ETF हे exchangeवर सूचीबद्ध security असल्याने ते equity bucketमध्ये येते. पण ते indexचा मागोवा घेत असल्याने index bucketमध्येही ठेवता येते. विविध प्रकाशक हा प्रश्न वेगवेगळ्या प्रकारे सोडवतात. काहीजण ETF optionsचा समावेश equity ratioमध्ये करतात. काहीजण exchange traded productsसाठी स्वतंत्र मालिका दाखवतात. तर काहीजण त्यांना index productsसोबत गटबद्ध करतात. प्रत्येक बाबतीत chartवरील label मात्र एकसारखेच दिसते.

या निवडीचा परिणाम मोजता येतो. खालील panelमध्ये समान sessionsवर एका bucketचा ratio दोनदा मोजला आहे. एका गणनेत ETF options वगळले आहेत, तर दुसऱ्या गणनेत त्यांचा समावेश केला आहे.

क्वेरीतेच equity गुणोत्तर, ETF options सह आणि विना गणना केलेले
प्रत्येक आकड्यामागील अचूक SQL
SELECT
    toString(date)                 AS session_date,
    formatDateTime(date, '%b %e')  AS session_label,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA'))
          / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')), 2) AS equity_ratio_etfs_excluded,
    round(sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'p'))
          / sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c')), 2)                                                           AS equity_ratio_etfs_included
FROM global_markets.options_greeks
WHERE date >= (SELECT toDate(max(date))
               FROM global_markets.options_greeks
               WHERE volume > 0) - 30
  AND volume > 0
  AND underlying_symbol IN ('AAPL', 'MSFT', 'NVDA', 'AMZN', 'TSLA', 'JPM', 'KO', 'JNJ',
                            'SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')
GROUP BY date
HAVING sumIf(volume, startsWith(lower(option_type), 'c') AND underlying_symbol NOT IN ('SPY', 'QQQ', 'IWM', 'DIA')) > 0
ORDER BY date
Run this yourself

Aug 12 रोजी, म्हणजे panelमधील शेवटच्या sessionला, केवळ single-stock optionsवर आधारित आकडा 0.55 होता. ETF optionsचा समावेश केलेला आकडा 0.94 होता. दिवस तोच, व्यवहारांचा प्रवाह तोच आणि axisवरील शब्दही तेच. एका प्रकाशकाच्या seriesवरून ठरवलेली threshold दुसऱ्या प्रकाशकाच्या seriesला लागू होत नाही.

उच्च put/call ratio कशाला म्हणायचे?

यासाठी वापरता येणारा नियम मर्यादित आहे. एखाद्या ratioची तुलना केवळ त्याच source आणि त्याच पद्धतीने तयार केलेल्या मालिकेच्या स्वतःच्या इतिहासाशी करा. Percentile या प्रश्नाचे उत्तर देते: गेल्या एक वर्षातील त्या अचूक मालिकेच्या तुलनेत आजचे reading कुठे आहे? 1.00 ही स्थिर मर्यादा हे सांगू शकत नाही. Equity मालिकेत 1.00 हा अत्यंत उच्च reading असू शकतो, तर index मालिकेत तो नेहमीचा reading असू शकतो.

तुलना अचूक ठेवण्यासाठी दोन सवयी उपयुक्त ठरतात. एखादा स्तर उद्धृत करण्यापूर्वी construction note वाचा; विशेषतः ETFची हाताळणी तपासा. तसेच totalसोबत componentsही पाहा, कारण compositionमधील बदलामुळेच total हलू शकतो. उच्च put/call ratio तेजीचा संकेत आहे का या विषयात पुढील अर्थ लावला आहे, तर put/call ratio कसा मोजला जातो यात गणिताची प्रत्येक पायरी दिली आहे.

डेटा नोंदी आणि bucketच्या व्याख्या

ETF bucketमध्ये SPY, QQQ, IWM आणि DIA यांचा समावेश आहे. Single-stock bucketमध्ये AAPL, MSFT, NVDA, AMZN, TSLA, JPM, KO आणि JNJ यांचा समावेश आहे. दोन्ही buckets त्यांच्या categoryचे नमुने आहेत; ते संपूर्ण marketचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत. त्यामुळे येथे दिलेले स्तर कोणत्याही publisherचा headline number जसाच्या तसा न दाखवता हा फरक स्पष्ट करतात.

प्रत्येक panelमध्ये त्या sessionमधील contract volume calls आणि putsसाठी स्वतंत्रपणे जमा केला जातो आणि त्यानंतर भागाकार केला जातो. Dollar किंवा premium weighting केलेले नाही.

प्रत्येक window calendar dayऐवजी recorded volume असलेल्या सर्वात अलीकडील sessionशी जोडलेली आहे. Put आणि call sides contract typeच्या पहिल्या अक्षरावर जुळवल्या जातात. त्यामुळे feedमध्ये put आणि callऐवजी P आणि C लिहिलेले असले तरी bucketing योग्य राहते.

एखाद्या contractसाठी sessionमध्ये volume नोंदवले गेले असल्यास तो मोजला जातो. यात deep out-of-the-money strikesचाही समावेश आहे. Hedgingसाठी वापरल्या जाणाऱ्या put volumeचा मोठा भाग दूरच्या strikesमध्ये असतो. ते वगळल्यास ETF bucketचा volume कमी दाखवला जाईल.

Index levelवरील options, जे cash settled असतात आणि ज्यांना European exercise असते, हे ETF optionsपेक्षा वेगळे product आहे. वर मांडलेल्या bucketingच्या प्रश्नासाठी प्रत्येक underlyingचे panels index hedging flowचा प्रतिनिधी म्हणून ETF options वापरतात.

दिवसाचे records नोंदवले जात असताना सर्वात अलीकडील एक-दोन sessions सुरुवातीच्या भागात अनुपलब्ध असू शकतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

इक्विटी optionsसाठी सामान्य put/call ratio किती असतो?

एकल-शेअर optionsमध्ये हा ratio साधारणतः 1.00च्या खाली असतो. बहुतांश सत्रांमध्ये call volume अधिक असतो. वरील मागील sixty-session पॅनेलमधील बारा नावांमध्ये सर्वात कमी reading 0.43 होती. कोणत्याही एका seriesसाठी सामान्य पातळी ही सामायिक thresholdने नव्हे, तर त्या seriesच्या स्वतःच्या इतिहासाने ठरते.

Index put/call ratio साधारणतः 1च्या वर का असतो?

Index puts हे पोर्टफोलिओ hedge करण्याचे प्रमाणित साधन आहेत. शेअर्स आधीपासून धारण करणाऱ्या fund managersकडून त्यांची खरेदी ठरावीक वेळापत्रकानुसार होते. Hedging volume हा directional tradeमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या त्याच fractionच्या put बाजूवर जमा होतो. त्यामुळे संपूर्ण historical recordमध्ये त्या seriesची पातळी अधिक राहते.

Sentiment chartsमध्ये साधारणतः कोणता put/call ratio दाखवला जातो?

बहुतांश प्रकाशित chartsमध्ये total किंवा equity-only seriesपैकी एक दाखवली जाते. Axis labelमध्ये कोणती series वापरली आहे हे क्वचितच स्पष्ट केलेले असते. एखाद्या chartची तुलना अन्यत्र दिलेल्या thresholdशी करण्यापूर्वी त्याची construction note तपासा. कारण या series वेगवेगळ्या पातळ्यांवर चालतात.

दोन वेगळ्या providersचे put/call ratios मी तुलना करू शकतो का?

पातळ्यांची थेट तुलना करता येत नाही. ETFच्या हाताळणीबाबत आणि कोणत्या exchangesचा volume मोजला जातो याबाबत providersमध्ये फरक असतो. एका providerच्या स्वतःच्या seriesमधील दिशा आणि percentile rank हेच तुलनेत टिकणारे घटक आहेत.


येथील प्रत्येक panel तयार करणारी SQL query त्यासोबत दिली आहे. त्यामुळे वेगळे universe किंवा window वापरून यापैकी कोणतेही विभाजन पुन्हा तयार करता येते. Strasmore terminalवर हाच प्रश्न साध्या Englishमध्ये विचारा.